Ustawienia|

WyÂwietlaj zdjŕcia:

WyŁwietlaj zdjŕcia w zak│adce systematyka:

WyÂwietlaj systematyka:

WyÂwietlaj statystyki:

WyÂwietlaj filmiki Youtube:


WyÂwietlaj w│aÂciwoÂci roÂliny:

-budowa kwiatka:
-p│atki kwiatka:
-typ kwiatostanu:
-stopie˝ zlo┐enia liÂcia:
-typ ulistnienia:
-wygl▒d blaszki liÂcia:
-kszta│t blaszki liÂcia:
-unerwienie blaszki liŁcia:
-wielkoŠ wciŕcia blaszki:
-│odyga przekrˇj:
-ogonek liÂcia:
-prŕciki:
-kolor:
-okres kwitnienia:

WyÂwietlaj Opis roÂliny:

-nazewnictwo:
-morfologia:
-biologia i ekologia:
-zastosowanie:
-zmiennoŠ:
-zagro┐enia i ochrona:
-zasiŕg wystepowania:
-ciekawostki:
-inne:
-przypisy:
-bibliografia:

Panel

Osˇb online:2
WyÂwietlaj: zdjŕcia: |systematykŕ: |filmiki youtube: |w│aÂciwoÂci roÂlin: |Opis roÂlin:
┬Žliwa domowa( (Du: Pflaume, úac: Prunus domestica)
-
Maj Kwiecie├▒
-
Avatar


Autor : Lena
2013-12-17
Autor : Lena 2013-12-17

Domena eukarionty
Królestwo ro┬Âliny
Klad ro┬Âliny naczyniowe
Klad ro┬Âliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad ró┬┐owych
Rz┬▒d ró┬┐owce
Rodzina ró┬┐owate
Rodzaj ┬Âliwa

Nazewnictwo

┬Žliwa domowa (Prunus domestica L.) – poliploidalny gatunek ro┬Âlin wieloletnich nale┬┐┬▒cy do rodziny ró┬┐owatych, nie wyst├¬puj┬▒cy w stanie dzikim. Formy wyj┬Âciowe powstawa┬│y prawdopodobnie wielokrotnie w warunkach naturalnych w wyniku samoistnego krzy┬┐owania si├¬ dwóch dziko rosn┬▒cych gatunków a┬│yczy (P. cerasifera) i ┬Âliwy tarniny (P. spinosa) lub wprost z poliploidalnych, dzikich form a┬│yczy.

Morfologia:

Pokrój
Niedu┬┐e drzewo dorastaj┬▒ce do wysoko┬Âci 10 m lub krzew. Istniej┬▒ jednak du┬┐e ró┬┐nice odmianowe, a tak┬┐e ró┬┐nice spowodowane warunkami, w jakich drzewa te rosn┬▒. Czynnikami warunkuj┬▒cymi wzrost s┬▒: rodzaj gleby, stanowisko, zabiegi agrotechniczne, podk┬│adka. ┬Žliwy maj┬▒ 2-3 krotnie wi├¬kszy zasi├¬g korzeni ni┬┐ obwód korony. Maj┬▒ te┬┐ dobrze rozwini├¬te korzenie w┬│o┬Ânikowe. Masa korzeni stanowi 30-45% masy ca┬│ego drzewa.
Pêdy
Ró┬┐ni┬▒ si├¬ znacznie d┬│ugo┬Âci┬▒, grubo┬Âci┬▒ i barw┬▒, która mo┬┐e by├Ž od jasnozielonej przez ciemnozielon┬▒ po br┬▒zow┬▒ z odcieniem fioletowym. Zdarza si├¬ ┬┐e na p├¬dach wyst├¬puj┬▒ kolce ale na ogó┬│ tylko w m┬│odocianym wieku (W├¬gierka Zwyk┬│a, Valor). Na p├¬dach wyst├¬puj┬▒ wyra┬╝nie widoczne przetchlinki ró┬┐ni┬▒ce si├¬ kszta┬│tem (okr┬▒g┬│e, eliptyczne) i barw┬▒ (┬┐ó┬│te, zielone, szare).
P┬▒ki
S┬▒ u ┬Âliw bardzo charakterystyczne. Powstaj┬▒ zarówno na d┬│ugo- jak i krótkop├¬dach. Bardzo cz├¬sto s┬▒ po kilka w grupie, wtedy wszystkie s┬▒ kwiatowe, albo ┬Ârodkowy jest li┬Âciowy a boczne kwiatowe. Na d┬│ugop├¬dach szkieletowych wyst├¬puj┬▒ tylko li┬Âciowe, na krótkop├¬dach na ogó┬│ tylko kwiatowe. P┬▒ki kwiatowe s┬▒ wi├¬ksze cho├Ž tak┬┐e wielko┬Â├Ž jest zró┬┐nicowana; ma┬│e ma np. W├¬gierka Zwyk┬│a a du┬┐e Renkloda Ulena. P┬▒ki kwiatowe s┬▒ zwykle ja┬Âniejsze od li┬Âciowych.
Li┬Âcie
Okr┬▒g┬│e, eliptyczne lub jajowate, o brzegach karbowanych lub pi┬│kowanych. Charakteryzuj┬▒ si├¬ du┬┐┬▒ zmienno┬Âci┬▒ w zale┬┐no┬Âci od po┬│o┬┐enia na drzewie. Do identyfikacji odmiany najlepiej jest porównywa├Ž li┬Âcie na d┬│ugop├¬dzie, dobrze rozwini├¬te i wyro┬Âni├¬te; najlepiej 7-10 li┬Â├Ž, licz┬▒c od wierzcho┬│ka. Li┬Âcie jasne, ┬┐ó┬│tawozielone maj┬▒ np. Renklody Zielona i Althana, jasnozielone Earlyblue a ciemnozielone Anna Späth, ├ła├Ęanska Najbolja. Li┬Âcie ró┬┐ni┬▒ si├¬ wierzcho┬│kiem blaszki li┬Âciowej, który mo┬┐e by├Ž ostry W├¬gierka Zwyk┬│a, prosty Mirabelka z Nancy lub rozwarty Renkloda Althana. Ró┬┐nice pomocna w identyfikacji wyst├¬puj┬▒ tak┬┐e na powierzchni blaszki li┬Âciowej, która na ogó┬│ jest mniej lub bardziej pofa┬│dowana.
Kwiaty
Zazwyczaj bia┬│e, wyrastaj┬▒ na szypu┬│kach po dwa. S┬▒ to kwiaty promieniste, 5-dzielne (sk┬│adaj┬▒ce si├¬ z 5 dzia┬│ek kielicha, 5 p┬│atków korony) 20-30 pr├¬cików u┬│o┬┐onych w 3 okó┬│kach z 1 wolnego s┬│upka powsta┬│ego z jednego owocolistka. Kwiaty ┬Âliw s┬▒ owadopylne, a pod wzgl├¬dem zapylenia odmiany dzielimy na samopylne/samop┬│odne np. Anna Späth, W├¬gierka Zwyk┬│a, W├¬gierka W┬│oska, Renkloda Ulena, W├¬gierka Wangenheima, obcopylne np. ├ła├Ęanska Najbolja,Valor, Renkloda Althana, W├¬gierka D┬▒browicka, b┬▒d┬╝ te┬┐ cz├¬┬Âciowo samop┬│odne ├ła├Ęanska Rana, Oneida.
Owoce
Kulisty lub wyd┬│u┬┐ony, jadalny pestkowiec. Mo┬┐emy wyró┬┐ni├Ž trzy warstwy: zewn├¬trzny egzokarp stanowi┬▒cy skórk├¬, mi├¬siste jadalne wn├¬trze mezokarp, oraz tward┬▒ zdrewnia┬│┬▒ pestk├¬ endokarp okrywaj┬▒c┬▒ nasienie. Charakterystyczny dla owoców pestkowych jest szew powsta┬│y ze zro┬Âni├¬cia si├¬ owocolistka który jest po┬│o┬┐ony wg┬│├¬bi na ogó┬│ wyra┬╝nie widocznej bruzdy.
Owoce ┬Âliw mog┬▒ znacznie ró┬┐ni├Ž si├¬ mas┬▒, drobne owoce maj┬▒ 12-15g (Mirabelka z Nancy) do du┬┐ych ponad 80g (Brzoskwiniowa, ├ła├Ęanska Najbolja, Empress, Valor). Tak┬┐e du┬┐e zró┬┐nicowanie u ┬Âliw mo┬┐e by├Ž ze wzgl├¬du na zabarwienie owocu i intensywno┬Â├Ž wyst├¬powania nalotu woskowego. Barwa skórki mo┬┐e by├Ž zielona (Renkloda Zielona), ┬┐ó┬│tozielona (Renkloda Ulena), ┬┐ó┬│ta (Mirabelka Flotowa), ┬┐ó┬│toczerwona (Emma Leppermannn), czerwona (Królowa Wiktoria), fioletowoczerwona (Renkolda Althana), czerwononiebieska (Oneida), granatowa (w├¬gierki, Valor,) i br┬▒zowa (W├¬gierka Wangenheima).

Zastosowanie:

Ro┬Âlina sadownicza: Sadzona jest dla owoców.
Zobacz te┬┐: Lista krajów najwi├¬kszych producentów ┬Âliw.
Sztuka kulinarna: Owoce zawieraj┬▒ ok. 8% cukru, 1,2% kwasów organicznych, sole mineralne, witaminy A, B1 i C. Owoce deserowe i na przetwory (susze, d┬┐emy, powid┬│a, marynaty), s┬│u┬┐┬▒ do otrzymywania nalewek i ┬Âliwowicy.
Ro┬Âlina lecznicza: Maj┬▒ w┬│a┬Âciwo┬Âci lecznicze (przeczyszczaj┬▒ce).
Drewno u┬┐ytkowane jest w meblarstwie.

ZmiennosŠ:


Zasiŕg wystŕpowania:

Ojczyzn├¬ ┬Âliwy domowej sytuuje si├¬ zwykle w rejonie Kaukazu, czasem te┬┐ Azji Mniejszej i Zakaukazia. Dalsze ró┬┐nicowanie ┬Âliw domowych wi┬▒za┬│o si├¬ z cz├¬stym krzy┬┐owaniem wstecznym i selekcj┬▒ odmian hodowlanych. Prawdopodobnie odmiany o pestkach ┬│atwo odchodz┬▒cych od mi┬▒┬┐szu owocu powsta┬│y ze skrzy┬┐owania a┬│yczy z ba┬│ka├▒skim gatunkiem P. cocomilia Ten. ┬Žliwy do uprawy wprowadzili Persowie, a w Europie Grecy i Rzymianie. Hodowla ich i selekcja trwa do dzi┬Â. Obecnie w uprawie jest oko┬│o 2 tysi├¬cy odmian uprawnych, cho├Ž znaczenie ekonomiczne ma oko┬│o 100.

Biblioghrafia:

W│aÂciwoÂci

Budowa kwiatka : Korona promienista

Budowa kwiatka : Korona wolnop┬│atkowa

Stopie˝ z│o┐enia liÂcia : Prosty

Typy ulistnienia : Naprzemianleg┬│e

Wygl▒d blaszki liÂcia : Karbowany

Wygl▒d blaszki liÂcia : Pi┬│kowany

Kszta│t blaszki liÂcia : Jajowate

Kszta│t blaszki liÂcia : Odwrotnie jajowate

Kszta│t blaszki liÂcia : Eliptyczne

Ogonek liÂcia : Na ogonku

Kolor : Bia┬│y

Okres kwitnienia

Maj Kwiecie├▒

Gatunek leczniczy

Drzewa i krzewy liÂciaste

RoÂlina uprawiana

-
PODRODZINA Rosoideae (r├│┬┐owe) -iloŠ 17
Rosa canina(Dzika r├│┬┐a), Potentilla reptans(Pi├¬ciornik roz┬│ogowy), Duchesnea indica(Poziomk├│wka indyjska), Dryas octopetala(D├¬bik o┬Âmiop┬│atkowy), Geum rivale(Kuklik zwis┬│y), Sanguisorba minor(Krwi┬Âci┬▒g mniejszy), Cerasus vulgaris(Wi┬Ânia pospolita), Prunus fruticosa (Wi┬Ânia kar┬│owata), Parthenocissus quinquefolia(Winobluszcz pi├¬ciolistkowy), Filipendula vulgaris(Wi┬▒z├│wka bulwkowata), Euonymus europaeus(Trzmielina zwyczajna;Trzmielina pospolita), Prunus cerasifera(┬Žliwa wi┬Âniowa), Prunus spinosa(┬Žliwa tarnina), Prunus domestica(┬Žliwa domowa), Rhamnus cathartica(Szak┬│ak pospolity), Aphanes arvensis(Skrytek polny), Agrimonia procera(Rzepik wonny),

Liczba komentarzy 0

Dodaj komentarz.



Zdjŕcia



PODRODZINA Rosoideae (r├│┬┐owe) -iloŠ 17
Rosa canina(Dzika r├│┬┐a),
Potentilla reptans(Piêciornik roz³ogowy),
Duchesnea indica(Poziomk├│wka indyjska),
Dryas octopetala(D├¬bik o┬Âmiop┬│atkowy),
Geum rivale(Kuklik zwis┬│y),
Sanguisorba minor(Krwi┬Âci┬▒g mniejszy),
Cerasus vulgaris(Wi┬Ânia pospolita),
Prunus fruticosa (Wi┬Ânia kar┬│owata),
Parthenocissus quinquefolia(Winobluszcz piêciolistkowy),
Filipendula vulgaris(Wi┬▒z├│wka bulwkowata),
Euonymus europaeus(Trzmielina zwyczajna;Trzmielina pospolita),
Prunus cerasifera(┬Žliwa wi┬Âniowa),
Prunus spinosa(┬Žliwa tarnina),
Prunus domestica(┬Žliwa domowa),
Rhamnus cathartica(Szak┬│ak pospolity),
Aphanes arvensis(Skrytek polny),
Agrimonia procera(Rzepik wonny),