Ustawienia|

WyÂwietlaj zdjŕcia:

WyŁwietlaj zdjŕcia w zak│adce systematyka:

WyÂwietlaj systematyka:

WyÂwietlaj statystyki:

WyÂwietlaj filmiki Youtube:


WyÂwietlaj w│aÂciwoÂci roÂliny:

-budowa kwiatka:
-p│atki kwiatka:
-typ kwiatostanu:
-stopie˝ zlo┐enia liÂcia:
-typ ulistnienia:
-wygl▒d blaszki liÂcia:
-kszta│t blaszki liÂcia:
-unerwienie blaszki liŁcia:
-wielkoŠ wciŕcia blaszki:
-│odyga przekrˇj:
-ogonek liÂcia:
-prŕciki:
-kolor:
-okres kwitnienia:

WyÂwietlaj Opis roÂliny:

-nazewnictwo:
-morfologia:
-biologia i ekologia:
-zastosowanie:
-zmiennoŠ:
-zagro┐enia i ochrona:
-zasiŕg wystepowania:
-ciekawostki:
-inne:
-przypisy:
-bibliografia:

Panel

Osˇb online:3
WyÂwietlaj: zdjŕcia: |systematykŕ: |filmiki youtube: |w│aÂciwoÂci roÂlin: |Opis roÂlin:
T┬│ustosz pospolity (Ang: Butterwort, (Du: Gemeines Fettkraut, úac: Pinguicula vulgaris)
-
-
Avatar


Autor : Lena
2013-11-01
Autor : Lena 2013-11-01

Domena eukarionty
Królestwo ro┬Âliny
Klad ro┬Âliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad ro┬Âliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rz┬▒d jasnotowce
Rodzina p┬│ywaczowate
Rodzaj t┬│ustosz
Gatunek t┬│ustosz pospolity

Nazewnictwo

T┬│ustosz pospolity (Pinguicula vulgaris L.) – gatunek ro┬Âliny wieloletniej nale┬┐┬▒cy do rodziny p┬│ywaczowatych.

Morfologia:

Li┬Âcie
Wy┬│┬▒cznie w przyziemnej ró┬┐yczce o ┬Ârednicy do 12 cm. S┬▒ jasnozielone, mi├¬siste, ca┬│obrzegie, maj┬▒ jajowaty lub pod┬│ugowaty kszta┬│t i ┬Ârednic├¬ 4–12 cm. Maj┬▒ zwykle podwini├¬te brzegi i górn┬▒ powierzchni├¬ silnie ogruczolon┬▒.
Kwiaty
Wyrastaj┬▒ z ró┬┐yczki li┬Âciowej na ogruczolonych szypu┬│kach o wysoko┬Âci 5–25 cm, pojedynczo. S┬▒ to kwiaty grzbieciste o dwuwargowym kielichu. Obydwie wargi kielicha s┬▒ rozci├¬te, górna mniej wi├¬cej do po┬│owy swojej d┬│ugo┬Âci. Niebieskofioletowa i równie┬┐ dwuwargowa korona o d┬│ugo┬Âci 15–25 mm (wraz z ostrog┬▒) jest 5-z┬▒bkowa. ┬Žrodkowa klapa na jej dolnej wardze posiada bia┬│┬▒ plamk├¬ w gardzieli. Obydwie wargi korony z ty┬│u zro┬Âni├¬te s┬▒ w rurk├¬, która stopniowo przechodzi w do┬Â├Ž d┬│ug┬▒ i smuk┬│┬▒ ostrog├¬. Wewn┬▒trz korony pojedynczy s┬│upek z bardzo p├¬kat┬▒ zal┬▒┬┐ni┬▒ i dwoma ró┬┐owymi, spiralnie zakr├¬caj┬▒cymi si├¬ znamionami, oraz dwa pr├¬ciki.
Owoc
Torebka z licznymi i drobnymi nasionami, które maj┬▒ delikatn┬▒ siateczkowat┬▒ okryw├¬.

Biologia i ekologia:

Ro┬Âlina kwitnie od maja do czerwca. Jest owadopylna, budowa kwiatu uniemo┬┐liwia samozapylenie, mimo ┬┐e pr├¬cik i s┬│upek dojrzewaj┬▒ równocze┬Ânie.

Li┬Âcie t┬│ustosza pospolitego, tak jak innych gatunków tego rodzaju, posiadaj┬▒ dwa rodzaje gruczo┬│ów: osadzone na trzoneczkach i wydzielaj┬▒ce lepki ┬Âluz, oraz osadzone na li┬Âciu i wydzielaj┬▒ce enzymy trawienne. Do ┬Âluzu przylepiaj┬▒ si├¬ siadaj┬▒ce na li┬Âciach niedu┬┐e owady. Wówczas li┬Âcie powoli zaginaj┬▒ si├¬ do ┬Ârodka, a enzymy trawi┬▒ cia┬│a owadów. Strawione sk┬│adniki wch┬│aniane s┬▒ przez li┬Â├Ž, który po kilku dniach powoli rozprostowuje si├¬.

Ro┬Âlina normalnie przeprowadza fotosyntez├¬, dzi├¬ki czemu jest w pe┬│ni autotroficzna. Owado┬┐erno┬Â├Ž umo┬┐liwia jej jedynie uzupe┬│nianie azotu, którego zwykle brak na ubogich glebach, na których ro┬Ânie. Ro┬Âlina truj┬▒ca.

T┬│ustosz pospolity lubi miejsca wilgotne: torfowiska, wilgotne ┬│┬▒ki, ┬╝ródliska. Hemikryptofit. W górach wyst├¬puje po regiel dolny. W klasyfikacji zbiorowisk ro┬Âlinnych gatunek charakterystyczny dla O?All. Caricetalia davallianae.

ZmiennosŠ:

Podgat. t┬│ustosz pospolity dwubarwny (Pinguicula vulgaris L. subsp. bicolor ([Nordst.?] Wo┬│.) Á. Löve & D.) – szypu┬│ki s┬│abo ogruczolone, korona z bia┬│ymi ┬│atkami, jej górna ┬│atka rozci├¬ta od 1/3 do 3/4.
Podgat. t┬│ustosz pospolity typowy (Pinguicula vulgaris L. subsp. vulgaris) – szypu┬│ki silnie ogruczolone, korona z bia┬│┬▒ plam┬▒ w gardzieli, jej górna warga rozci├¬ta nie wi├¬cej ni┬┐ do 1/3 d┬│ugo┬Âci. Wyst├¬puje du┬┐o cz├¬┬Âciej ni┬┐ drugi podgatunek.

Zagro┐enia i ochrona:

Ro┬Âlina obj├¬ta w Polsce ┬Âcis┬│┬▒ ochron┬▒. Zmniejsza si├¬ liczba stanowisk, na których wyst├¬puje. Kategorie zagro┬┐enia:
Kategoria zagro┬┐enia gatunku w Polsce wg Czerwonej listy ro┬Âlin i grzybów Polski (2006): V (nara┬┐ony na wygini├¬cie).
T┬│ustosz pospolity dwubarwny (subsp. bicolor), wyst├¬puj┬▒cy w po┬│udniowo-wschodniej cz├¬┬Âci kraju, zosta┬│ w Polsce uznany za wymieraj┬▒cy. Wed┬│ug Polskiej Czerwonej Ksi├¬gi Ro┬Âlin (2001) posiada kategori├¬ zagro┬┐enia CR (krytycznie zagro┬┐ony).

Zasiŕg wystŕpowania:

Wyst├¬puje w Azji, Europie i Ameryce Pó┬│nocnej. W Polsce wyst├¬puje w górach i na ca┬│ym ni┬┐u z wyj┬▒tkiem pó┬│nocno-wschodniej cz├¬┬Âci kraju. Ro┬Âlina do┬Â├Ž rzadka. Jest przedstawicielem nielicznych u nas ro┬Âlin owado┬┐ernych. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.

Biblioghrafia:

W│aÂciwoÂci

Budowa kwiatka : Korona grzbiecista

Budowa kwiatka : Korona zros┬│op┬│atkowa

Stopie˝ z│o┐enia liÂcia : Prosty

Wygl▒d blaszki liÂcia : Ca┬│obrzegi

Kszta│t blaszki liÂcia : Pod┬│ugowate

Kszta│t blaszki liÂcia : Jajowate

Kszta│t blaszki liÂcia : Odwrotnie jajowate

Ogonek liÂcia : Na ogonku

Kolor : Bia┬│y

Kolor : ¯ó³ty

Kolor : Wielokolorowy

Okres kwitnienia

Maj Czerwiec

Gatunek pod ochron▒

Gatunek zagro┐ony

Gatunek truj▒cy

Hemikryptofit

-
RODZINA Lamiaceae (jasnotowate) -iloŠ 55
Ballota nigra(Mierznica czarna), Lamium purpureum(Jasnota purpurowa), Stachys recta(Czy┬Âciec prosty), Lamium amplexicaule(Jasnota r├│┬┐owa), Stachys palustris(Czy┬Âciec b┬│otny), Stachys sylvatica(Czy┬Âciec le┬Âny), Stachys arvensis(Czy┬Âciec polny), Stachys annua(Czy┬Âciec roczny), Galeopsis tetrahit(Poziewnik szorstki), Mentha aquatica(Mi├¬ta nadwodna), Thymus serphyllum(Macierzanka piaskowa), Galeopsis pubescens(Poziewnik mi├¬kkow┬│osy), Leonurus cardiaca(Serdecznik pospolity), Lamium maculatum(Jasnota plamista), Lamium album(Jasnota bia┬│a), Glechoma hederacea(Bluszczyk kurdybanek), Lamiastrum galeobdolon, Galeobdolon luteum(Gajowiec ┬┐├│┬│ty), Origanum vulgare(Lebiodka pospolita), Prunella vulgaris(G┬│owienka pospolita), Betonica officinalis (Bukwica zwyczajna), Acinos arvensis(Czy┬Âcica drobnokwiatowa), Salvia glutinosa(Sza┬│wia lepka), Ajuga genevensis(D┬▒br├│wka kosmata (D. genewska)), Scutellaria hastifolia(Tarczyca oszczepowata), Scutellaria galericulata(Tarczyca pospolita), Chaiturus marrubiastrum (Szczeciogon szantowaty), Marrubium vulgare(Szanta zwyczajna), Salvia splendens(Sza┬│wia b┬│yszcz┬▒ca, sza┬│wia ogrodowa ), Hyssopus officinalis(Hyzop lekarski), Clinopodium vulgare(Czy┬Âcica storzyszek), Nepeta cataria(Kocimi├¬tka w┬│a┬Âciwa), Nepeta pannonica(Kocimi├¬tka naga), Nepeta mussinii(Kocimi├¬tka Mussina), Lavandula angustifolia(Lawenda w┬▒skolistna), Thymus pulegioides(Macierzanka zwyczajna), Thymus praecox(Macierzanka wczesna), Thymus kosteleckyanus, T. pannonicus(Macierzanka panno├▒ska), Thymus carpaticus(Macierzanka karpacka), Thymus alpestris(Macierzanka halna), Nepeta grandiflora(Kocimi├¬tka wielkokwiatowa), Ajuga reptans(D┬▒br├│wka roz┬│ogowa), Prunella grandiflora(G┬│owienka wielkokwiatowa), Lycopus europaeus(Karbieniec pospolity), (Zagorza┬│ek p├│┬╝ny), Orobanche flava(Zaraza ┬┐├│┬│ta), Orobanche lutea(Zaraza czerwonawa), Verbena officinalis(Werbena pospolita), Pinguicula vulgaris(T┬│ustosz pospolity), Pinguicula alpina(T┬│ustosz alpejski┬á), Euphrasia rostkoviana(┬Žwietlik ┬│┬▒kowy), Rhinanthus alectorolophus(Szel├¬┬┐nik w┬│ochaty), Rhinanthus serotinus(Szel├¬┬┐nik wi├¬kszy), Rhinanthus minor(Szel├¬┬┐nik mniejszy), Salvia verticillata(Sza┬│wia okr├¬gowa), Salvia pratensis(Sza┬│wia ┬│┬▒kowa),

Liczba komentarzy 0

Dodaj komentarz.



Zdjŕcia



RODZINA Lamiaceae (jasnotowate) -iloŠ 55
Ballota nigra(Mierznica czarna),
Lamium purpureum(Jasnota purpurowa),
Stachys recta(Czy┬Âciec prosty),
Lamium amplexicaule(Jasnota r├│┬┐owa),
Stachys palustris(Czy┬Âciec b┬│otny),
Stachys sylvatica(Czy┬Âciec le┬Âny),
Stachys arvensis(Czy┬Âciec polny),
Stachys annua(Czy┬Âciec roczny),
Galeopsis tetrahit(Poziewnik szorstki),
Mentha aquatica(Miêta nadwodna),
Thymus serphyllum(Macierzanka piaskowa),
Galeopsis pubescens(Poziewnik miêkkow³osy),
Leonurus cardiaca(Serdecznik pospolity),
Lamium maculatum(Jasnota plamista),
Lamium album(Jasnota bia┬│a),
Glechoma hederacea(Bluszczyk kurdybanek),
Lamiastrum galeobdolon, Galeobdolon luteum(Gajowiec ┬┐├│┬│ty),
Origanum vulgare(Lebiodka pospolita),
Prunella vulgaris(G┬│owienka pospolita),
Betonica officinalis (Bukwica zwyczajna),
Acinos arvensis(Czy┬Âcica drobnokwiatowa),
Salvia glutinosa(Sza┬│wia lepka),
Ajuga genevensis(D┬▒br├│wka kosmata (D. genewska)),
Scutellaria hastifolia(Tarczyca oszczepowata),
Scutellaria galericulata(Tarczyca pospolita),
Chaiturus marrubiastrum (Szczeciogon szantowaty),
Marrubium vulgare(Szanta zwyczajna),
Salvia splendens(Sza┬│wia b┬│yszcz┬▒ca, sza┬│wia ogrodowa ),
Hyssopus officinalis(Hyzop lekarski),
Clinopodium vulgare(Czy┬Âcica storzyszek),
Nepeta cataria(Kocimi├¬tka w┬│a┬Âciwa),
Nepeta pannonica(Kocimiêtka naga),
Nepeta mussinii(Kocimiêtka Mussina),
Lavandula angustifolia(Lawenda w┬▒skolistna),
Thymus pulegioides(Macierzanka zwyczajna),
Thymus praecox(Macierzanka wczesna),
Thymus kosteleckyanus, T. pannonicus(Macierzanka panno├▒ska),
Thymus carpaticus(Macierzanka karpacka),
Thymus alpestris(Macierzanka halna),
Nepeta grandiflora(Kocimiêtka wielkokwiatowa),
Ajuga reptans(D┬▒br├│wka roz┬│ogowa),
Prunella grandiflora(G┬│owienka wielkokwiatowa),
Lycopus europaeus(Karbieniec pospolity),
(Zagorza┬│ek p├│┬╝ny),
Orobanche flava(Zaraza ┬┐├│┬│ta),
Orobanche lutea(Zaraza czerwonawa),
Verbena officinalis(Werbena pospolita),
Pinguicula vulgaris(T┬│ustosz pospolity),
Pinguicula alpina(T³ustosz alpejski ),
Euphrasia rostkoviana(┬Žwietlik ┬│┬▒kowy),
Rhinanthus alectorolophus(Szelê¿nik w³ochaty),
Rhinanthus serotinus(Szelê¿nik wiêkszy),
Rhinanthus minor(Szelê¿nik mniejszy),
Salvia verticillata(Sza³wia okrêgowa),
Salvia pratensis(Sza┬│wia ┬│┬▒kowa),