Ustawienia|

WyÂwietlaj zdjŕcia:

WyŁwietlaj zdjŕcia w zak│adce systematyka:

WyÂwietlaj systematyka:

WyÂwietlaj statystyki:

WyÂwietlaj filmiki Youtube:


WyÂwietlaj w│aÂciwoÂci roÂliny:

-budowa kwiatka:
-p│atki kwiatka:
-typ kwiatostanu:
-stopie˝ zlo┐enia liÂcia:
-typ ulistnienia:
-wygl▒d blaszki liÂcia:
-kszta│t blaszki liÂcia:
-unerwienie blaszki liŁcia:
-wielkoŠ wciŕcia blaszki:
-│odyga przekrˇj:
-ogonek liÂcia:
-prŕciki:
-kolor:
-okres kwitnienia:

WyÂwietlaj Opis roÂliny:

-nazewnictwo:
-morfologia:
-biologia i ekologia:
-zastosowanie:
-zmiennoŠ:
-zagro┐enia i ochrona:
-zasiŕg wystepowania:
-ciekawostki:
-inne:
-przypisy:
-bibliografia:

Panel

Osˇb online:4
WyÂwietlaj: zdjŕcia: |systematykŕ: |filmiki youtube: |w│aÂciwoÂci roÂlin: |Opis roÂlin:
Tojad lisi (Ang: Northern wolfsbane, (Du: Wolfs-Eisenhut, úac: Aconitum lycoctonum)
-
Lipiec Czerwiec Sierpie├▒
-
Avatar


Autor : Lena
2013-11-01
Autor : Lena 2013-11-01

Domena eukarionty
Królestwo ro┬Âliny
Klad ro┬Âliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad ro┬Âliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rodzina jaskrowate
Rodzaj tojad
Gatunek tojad lisi

Nazewnictwo

Tojad lisi (Aconitum lycoctonum L. em. Koelle) – gatunek ro┬Âliny z rodziny jaskrowatych.

Morfologia:

Pokrój
Du┬┐a ro┬Âlina o wysoko┬Âci 40-150 cm i w┬│óknistych korzeniach bez bulw.
Li┬Âcie
Dolne li┬Âcie ┬│odygowe i li┬Âcie odziomkowe d┬│oniasto klapowate, d┬│ugoogonkowe, wy┬┐sze krótkoogonkowe lub siedz┬▒ce.
Kwiaty
W odró┬┐nieniu od innych rodzimych gatunków tojadów o kwiatach fioletowych, kwiaty tojadu lisiego s┬▒ blado┬┐ó┬│te lub bia┬│awe. Kwiatostanem wyd┬│u┬┐ony z odstaj┬▒cymi odga┬│├¬zieniami, na których kwiaty zebrane s┬▒ w grona. Maj┬▒ przylegaj┬▒co ow┬│osiony, walcowaty he┬│m o d┬│ugo┬Âci ok. trzykrotnie wi├¬kszej od szeroko┬Âci. Ostrogi s┬▒ spiralnie zwini├¬te i wewn┬▒trz zawieraj┬▒ nektar.
Owoc
Wielonasienny mieszek. Nasiona t├¬po trójkanciaste, czerniawe i przewa┬┐nie nagie.

Biologia i ekologia:

Bylina, hemikryptofit. Rozmna┬┐a si├¬ wy┬│┬▒cznie przez nasiona. W Polsce kwitnie od czerwca do sierpnia, kwiaty zapylane s┬▒ przez trzmiele. Ro┬Âlina przywi┬▒zana jest do pod┬│o┬┐a bogatego w w├¬glan wapnia. W Polsce wyst├¬puje przede wszystkim w zbiorowiskach le┬Ânych i zaro┬Âlowych, rozwijaj┬▒cych si├¬ na stromych, niestabilnych zboczach. Liczba chromosomów 2n=16.

Jest ro┬Âlin┬▒ bardzo silnie truj┬▒c┬▒, jedn┬▒ z najbardziej truj┬▒cych rosn┬▒cych u nas. Truj┬▒ca jest ca┬│a ro┬Âlina, a szczególnie nasiona i korzenie. Ro┬Âlina zawiera akonityn├¬, która w niewielkich dawkach dzia┬│a pobudzaj┬▒co, przy wi├¬kszych powoduje parali┬┐ nerwów ruchowych i czuciowych. Przy doustnym spo┬┐yciu ju┬┐ 2-5 g tojadu lisiego mo┬┐e spowodowa├Ž zatrzymanie akcji serca i parali┬┐ oddechowy, w rezultacie ┬Âmier├Ž. Mo┬┐e si├¬ wch┬│ania├Ž tak┬┐e przez skór├¬.

Zastosowanie:

Bywa uprawiany w ogrodach jako ro┬Âlina ozdobna. Najlepiej ro┬Ânie na ┬┐yznej glebie i na cz├¬┬Âciowo zacienionym stanowisku. Rozmna┬┐a si├¬ go przez podzia┬│ jesieni┬▒ (po obeschni├¬ciu li┬Âci), lub przez wysiew nasion. Zwykle wymaga podpór, gdy┬┐ jego p├¬dy maj┬▒ sk┬│onno┬Â├Ž do wylegania.

ZmiennosŠ:

Wyró┬┐nia si├¬ 2 podgatunki
Aconitum lycoctonum subsp. lycoctonum. Endemit europejski.
Aconitum lycoctonum subsp. vulparia
Synonimy:
Aconitum excelsum Rchb. = Aconitum lycoctonum subsp. lycoctonum
Aconitum lycoctonum auct. = Aconitum lycoctonum subsp. vulparia
Aconitum septentrionale Koelle = Aconitum lycoctonum subsp. lycoctonum
Aconitum vulparia Rchb. ≡ Aconitum lycoctonum subsp. vulparia

Zagro┐enia i ochrona:

Ro┬Âlina obj├¬ta jest ┬Âcis┬│┬▒ ochron┬▒ gatunkow┬▒. W Czerwonej li┬Âcie ro┬Âlin i grzybów Polski jest umieszczona w grupie gatunków rzadkich, potencjalnie zagro┬┐onych (kategoria zagro┬┐enia R). Stanowiska tojadu lisiego w Polsce zlokalizowane s┬▒ w obr├¬bie nielicznych enklaw le┬Ânych i zaro┬Âlowych o niewielkiej powierzchni, w s┬▒siedztwie terenów rolniczych i zurbanizowanych. S┬▒ one nara┬┐one z uwagi na mo┬┐liwo┬Â├Ž bezpo┬Âredniego zniszczenia wskutek dzia┬│a├▒ cz┬│owieka. ┬»adne ze stanowisk nie jest obj├¬te obszarow┬▒ ochron┬▒ prawn┬▒.

Zasiŕg wystŕpowania:

Wyst├¬puje w Azji i w Europie. W Azji wyst├¬puje na Syberii, w ┬Ârodkowej Azji, w Chinach i Mongolii. W Europie wyst├¬puje w jej cz├¬┬Âci ┬Ârodkowej, po┬│udniowej i zachodniej, z centrum zasi├¬gu w Alpach); do oko┬│o 2400 m n.p.m. W Polsce wyst├¬puje wy┬│┬▒cznie podgatunek A. lycococtonum subsp. lycoctonum i tylko w Kotlinie ┬»ywieckiej, w 2008 potwierdzono jego wyst├¬powanie tutaj na czterech stanowiskach.

Biblioghrafia:

W│aÂciwoÂci

Budowa kwiatka : Korona grzbiecista

Typ Kwiatostanu : Grono

Stopie˝ z│o┐enia liÂcia : Prosty

Typy ulistnienia : Naprzemianleg┬│e

Ogonek liÂcia : Siedz┬▒cy

Ogonek liÂcia : Na ogonku

Kolor : Bia┬│y

Kolor : ¯ó³ty

Kolor : Wielokolorowy

Okres kwitnienia

Lipiec Czerwiec Sierpie├▒

Gatunek pod ochron▒

Gatunek zagro┐ony

Gatunek truj▒cy

RoÂlina uprawiana

Hemikryptofit

-
RODZINA Ranunculaceae (jaskrowate) -iloŠ 26
Ranunculus acris(Jaskier ostry), Anemone ranunculoides(Zawilec ┬┐├│┬│ty), Ranunculus thora(Jaskier okr┬▒g┬│olistny), Ranunculus lingua(Jaskier wielki), Ranunculus arvensis(Jaskier polny), Consolida regalis(Ostr├│┬┐eczka polna), Anemone nemorosa(Zawilec gajowy), Isopyrum thalictroides(Zdroj├│wka rutewkowata), Ficaria verna(Ziarnop┬│on wiosenny), Caltha palustris(Knie├Ž b┬│otna), Aquilegia vulgaris(Orlik pospolity), Ranunculus repens (Jaskier roz┬│ogowy, jaskier rozes┬│any ), Helleborus viridis(Ciemiernik zielony), Actaea spicata(Czerniec gronkowy), Ranunculus sceleratus(Jaskier jadowity), Ranunculus lanuginosus(Jaskier kosmaty), Caltha laeta(Knie├Ž b┬│otna g├│rska), Berberis vulgaris(Berberys zwyczajny┬á), Anemone narcissiflora(Zawilec narcyzowy), Ranunculus circinatus(W┬│osienicznik (jaskier) kr┬▒┬┐kolistny), Aconitum moldavicum(Tojad mo┬│dawski), Aconitum firmum(Tojad mocny), Aconitum lycoctonum(Tojad lisi), Aconitum variegatum(Tojad dzi├│baty; Tojad pstry), Pulsatilla pratensis(Sasanka ┬│┬▒kowa), Anemone alpina(Sasanka alpejska),

Liczba komentarzy 0

Dodaj komentarz.



Zdjŕcia



RODZINA Ranunculaceae (jaskrowate) -iloŠ 26
Ranunculus acris(Jaskier ostry),
Anemone ranunculoides(Zawilec ┬┐├│┬│ty),
Ranunculus thora(Jaskier okr┬▒g┬│olistny),
Ranunculus lingua(Jaskier wielki),
Ranunculus arvensis(Jaskier polny),
Consolida regalis(Ostr├│┬┐eczka polna),
Anemone nemorosa(Zawilec gajowy),
Isopyrum thalictroides(Zdroj├│wka rutewkowata),
Ficaria verna(Ziarnop┬│on wiosenny),
Caltha palustris(Knie├Ž b┬│otna),
Aquilegia vulgaris(Orlik pospolity),
Ranunculus repens (Jaskier roz┬│ogowy, jaskier rozes┬│any ),
Helleborus viridis(Ciemiernik zielony),
Actaea spicata(Czerniec gronkowy),
Ranunculus sceleratus(Jaskier jadowity),
Ranunculus lanuginosus(Jaskier kosmaty),
Caltha laeta(Knie├Ž b┬│otna g├│rska),
Berberis vulgaris(Berberys zwyczajny ),
Anemone narcissiflora(Zawilec narcyzowy),
Ranunculus circinatus(W┬│osienicznik (jaskier) kr┬▒┬┐kolistny),
Aconitum moldavicum(Tojad mo┬│dawski),
Aconitum firmum(Tojad mocny),
Aconitum lycoctonum(Tojad lisi),
Aconitum variegatum(Tojad dzi├│baty; Tojad pstry),
Pulsatilla pratensis(Sasanka ┬│┬▒kowa),
Anemone alpina(Sasanka alpejska),