Ustawienia|

WyÂwietlaj zdjŕcia:

WyŁwietlaj zdjŕcia w zak│adce systematyka:

WyÂwietlaj systematyka:

WyÂwietlaj statystyki:

WyÂwietlaj filmiki Youtube:


WyÂwietlaj w│aÂciwoÂci roÂliny:

-budowa kwiatka:
-p│atki kwiatka:
-typ kwiatostanu:
-stopie˝ zlo┐enia liÂcia:
-typ ulistnienia:
-wygl▒d blaszki liÂcia:
-kszta│t blaszki liÂcia:
-unerwienie blaszki liŁcia:
-wielkoŠ wciŕcia blaszki:
-│odyga przekrˇj:
-ogonek liÂcia:
-prŕciki:
-kolor:
-okres kwitnienia:

WyÂwietlaj Opis roÂliny:

-nazewnictwo:
-morfologia:
-biologia i ekologia:
-zastosowanie:
-zmiennoŠ:
-zagro┐enia i ochrona:
-zasiŕg wystepowania:
-ciekawostki:
-inne:
-przypisy:
-bibliografia:

Panel

Osˇb online:2
WyÂwietlaj: zdjŕcia: |systematykŕ: |filmiki youtube: |w│aÂciwoÂci roÂlin: |Opis roÂlin:
Zawci┬▒g pospolity (Ang: Thrift, sea thrift, (Du: Strand-Grasnelke, úac: Armeria maritima)
-
Wrzesie├▒ Sierpie├▒ Lipiec Czerwiec
-

Czy wiesz ┐e?.

Zawci┬▒g pospolity symbolizuje wspó┬│czucie. Stosowany jest podczas uroczysto┬Âci pogrzebowych.
Avatar


Autor : Lena
2013-08-20
Autor : Lena 2013-08-20

Domena eukarionty
Królestwo ro┬Âliny
Klad ro┬Âliny naczyniowe
Klad ro┬Âliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rz┬▒d go┬╝dzikowce
Rodzina o┬│ownicowate
Rodzaj zawci┬▒g
Gatunek zawci┬▒g pospolity

Nazewnictwo

Zawci┬▒g pospolity, zawci┬▒g nadmorski (Armeria maritima) – gatunek ro┬Âliny nale┬┐┬▒cy do rodziny o┬│ownicowatych. Jest bardzo zmienny – wyr├│┬┐nia si├¬ w jego obr├¬bie 8-10 podgatunk├│w, uwa┬┐anych zreszt┬▒ czasem za odr├¬bne gatunki. Zmienno┬Â├Ž dotyczy bardziej preferencji ekologicznych i r├│┬┐nic w rozmieszczeniu ni┬┐ cech morfologicznych. W szerokim uj├¬ciu zasi├¬g gatunku obejmuje stref├¬ klimatu umiarkowanego i arktycznego na p├│┬│kuli p├│┬│nocnej (Europa, Azja, Ameryka P├│┬│nocna). Z Polski podawane s┬▒ 3 podgatunki, spo┬Âr├│d kt├│rych rozpowszechniony jest tylko ┬│y┬┐eczkowaty (A. maritima subsp. elongata). Podgatunek Hallera (A. maritima subsp. halleri) jest ro┬Âlin┬▒ galmanow┬▒. Zawci┬▒g pospolity uprawiany bywa jako ro┬Âlina ozdobna, poza tym ma niewielkie znaczenie jako niskiej jako┬Âci ro┬Âlina pastewna i potencjalna ro┬Âlina jadalna.

Morfologia:

Gatunek jest zmienny, cho├Ž r├│┬┐nice w morfologii poszczeg├│lnych podgatunk├│w i form nie s┬▒ tak istotne jak r├│┬┐nice w ich ekologii i rozmieszczeniu.
Pokr├│j
Z prostego, podnosz┬▒cego si├¬ k┬│┬▒cza wyrasta rozeta li┬Âci i bezlistny, nagi lub ow┬│osiony g┬│┬▒bik o wysoko┬Âci od 2 do 60 cm, zako├▒czony g┬│├│wk┬▒ kwiat├│w.
Li┬Âcie
R├│wnow┬▒skie, jednakowe, na szczycie t├¬pe lub lekko zaostrzone, zimotrwa┬│e. Osi┬▒gaj┬▒ od 0,5 do 3 mm szeroko┬Âci przy d┬│ugo┬Âci od 1 do 15 cm. S┬▒ 1 lub 3 ┬┐y┬│kowe, nagie lub ow┬│osione, zwykle przynajmniej na brzegu orz├¬sione.
Kwiaty
Zebrane w g┬│├│wk├¬ wyrastaj┬▒cej na g┬│┬▒biku. U podstawy kwiatostanu znajduje si├¬ b┬│oniasta pochwa podkwiatostanowa o d┬│ugo┬Âci od 0,5 do 32 mm. Sama g┬│├│wka kwiatowa ma od 13 do 28 mm ┬Ârednicy. Wsparta jest ┬│uskami okrywy osi┬▒gaj┬▒cymi od 4 do 14 mm d┬│ugo┬Âci, kr├│tszymi, r├│wnymi lub d┬│u┬┐szymi od kwiatostanu. ┬úuski te s┬▒ jasne, zielonkawe z jasnobrunatn┬▒ obw├│dk┬▒, wewn├¬trzne lub wszystkie z suchob┬│oniastym brzegiem. Kielich tworzy rurk├¬, kt├│ra wraz z z┬▒bkami ma 5–7,5 mm d┬│ugo┬Âci. Rurka kielicha jest w r├│┬┐nym stopniu ow┬│osiona (w ca┬│o┬Âci lub tylko na ┬┐ebrach), ew. naga. Z┬▒bki na ko├▒cach kielicha s┬▒ tr├│jk┬▒tne, czasem wyci┬▒gni├¬te w w┬▒s. P┬│atki korony s┬▒ zwykle blador├│┬┐owe, czasem ja┬Âniejsze do bia┬│ych.
Owoc
Torebka ukryta w trwa┬│ym kielichu.

Biologia i ekologia:

Bylina tworz┬▒ca wolno rosn┬▒ce k├¬py i za pomoc┬▒ k┬│┬▒czy z czasem tak┬┐e g├¬ste dywany. Poszczeg├│lne k├¬py os┬│abiaj┬▒ kwitnienie po 3–4 roku ┬┐ycia i z czasem zamieraj┬▒. Kwitnienie trwa oko┬│o dwa miesi┬▒ce i jego g┬│├│wne nat├¬┬┐enie przypada na czerwiec, ale rozci┬▒ga si├¬ od maja do wrze┬Ânia, ew. nawet do pa┬╝dziernika. Kwiaty zapylane s┬▒ przez r├│┬┐ne owady z wielu grup systematycznych (b┬│onkoskrzyd┬│e, much├│wki, chrz┬▒szcze i motyle). Liczba chromosom├│w 2n=18.

Siedlisko
Zawci┬▒g pospolity na wybrze┬┐u Szkocji
Zawci┬▒g pospolity typowy na s┬│onej ┬│┬▒ce na fryzyjskiej wyspie Juist

Poszczególne podgatunki ró¿ni± siê wybitnie charakterem ekologicznym.
A. maritima subsp. maritima – jest taksonem charakterystycznym dla s┬│abo halofilnych wilgotnych ┬│┬▒k Armerion maritimae, z poziomem wody ni┬┐ej po┬│o┬┐onym ni┬┐ w przypadku s┬│onych ┬│┬▒k mannicowych Puccinellion maritimae, spotykanych zwykle na obrze┬┐ach solnisk.
A. maritima subsp. californica – ro┬Ânie wzd┬│u┬┐ brzeg├│w morskich, zar├│wno na ska┬│ach jak i na piaskach, na klifach i na wydmach.
A. maritima subsp. elongata – jest taksonem charakterystycznym dla zwartych i do┬Â├Ž bogatych florystycznie muraw napiaskowych ze zwi┬▒zku Vicio lathyroidis-Potentillion argenteae, zajmuj┬▒cych siedliska po┬Ârednie mi├¬dzy murawami napiaskowymi na ubogich piaskach i ┬│┬▒kami ┬Âwie┬┐ymi.
A. maritima subsp. halleri – jest taksonem charakterystycznym dla muraw galmanowych (ro┬Âlina galmanowa) z zespo┬│u Armerietum halleri wykszta┬│caj┬▒cych si├¬ na naturalnym i antropogenicznym pod┬│o┬┐u budowanym ze ska┬│ bogatych w metale ci├¬┬┐kie. Metale ci├¬┬┐kie akumulowane s┬▒ przez ro┬Âliny z tego podgatunku w apopla┬Âcie oraz wakuolach korzeni. Przed wprowadzeniem tych zwi┬▒zk├│w do tkanek przewodz┬▒cych i dalszych cz├¬┬Âci ro┬Âliny chroni blokada w postaci aktywnego transportu zwi┬▒zk├│w mineralnych przez endoderm├¬ korzenia do walca osiowego. Metale wydzielane s┬▒ poprzez ich akumulacj├¬ w starszych, odrzucanych li┬Âciach.
A. maritima subsp. interior – stwierdzony na wydmach piaszczystych i w miejscach ┬┐wirowych.
A. maritima subsp. sibirica – ro┬Ânie w tundrze w miejscach ┬┐wirowych, na terenach zalewowych, na wybrze┬┐ach morskich i brzegach jezior, w wy┬┐szych po┬│o┬┐eniach na ┬│┬▒kach g├│rskich (osi┬▒ga do 1200 m n.p.m.)

Oddzia³ywania miêdzygatunkowe i choroby
Na zawci┬▒gu pospolitym rozwija si├¬ przedstawiciel rdzy (Pucciniomycetes ) – Uromyces armeriae (Schltdl.) L├ęv. Zawci┬▒g jest te┬┐ ro┬Âlin┬▒ ┬┐ywicielsk┬▒ dla larw chrz┬▒szcza Sibinia sodalis Germar, 1824 i doros┬│ych okaz├│w Cryptocephalus fulvus Goeze, 1777. Sok z zawci┬▒gu spijany jest przez nimfy i okazy doros┬│e pluskwiaka Beosus maritimus (Scopoli).

Zastosowanie:

Zawci┬▒g pospolity uprawiany jest jako ro┬Âlina ozdobna, zw┬│aszcza w ogrodach skalnych, poza tym stosowana na obw├│dki, rabaty, skarpy, murki kwiatowe. Gatunek uprawiany jest co najmniej od roku 1587. Od niego te┬┐ pochodzi wi├¬kszo┬Â├Ž odmian (kultywar├│w) zawci┬▒g├│w ozdobnych. G┬│┬▒biki z kwiatostanami mog┬▒ by├Ž u┬┐ywane jako kwiaty ci├¬te.

Podgatunek A. maritima subsp. elongata jest charakterystyczny dla muraw u┬┐ytkowanych jako ma┬│o warto┬Âciowe pastwisko sezonowe. Li┬Âcie zawci┬▒gu po ugotowaniu s┬▒ jadalne, prawdopodobnie jadalne s┬▒ te┬┐ k┬│┬▒cza.

Ro┬Âlina ma ograniczone zastosowanie w zio┬│olecznictwie – odnotowano stosowanie suszonego ziela kwitn┬▒cego w leczeniu oty┬│o┬Âci, zaburze├▒ psychicznych i zapale├▒ cewki moczowej. Ziele ma mie├Ž w┬│a┬Âciwo┬Âci aseptyczne, jednak nie nale┬┐y stosowa├Ž go zewn├¬trznie, poniewa┬┐ mo┬┐e powodowa├Ž podra┬┐nienia i schorzenia sk├│ry.

ZmiennosŠ:

Pozycja systematyczna

Zawci±g pospolity (Armeria maritima) nale¿y do rodzaju Armeria z plemienia Staticeae z podrodziny Staticoideae z rodziny o³ownicowatych (Plumbaginaceae). W obrêbie rodzaju wchodzi w sk³ad kladu obejmuj±cego grupê gatunków wystêpuj±cych w obszarze holoarktycznym z jednym przedstawicielem obecnym na po³udniowym krañcu Ameryki Po³udniowej. Gatunkiem o zasiêgu oddzielonym wyra¼n± dysjunkcj± jest Armeria curvifolia Bertero, który to takson bywa uwa¿any tak¿e za podgatunek zawci±gu pospolitego (Armeria maritima (Mill.) Willd. subsp. andina (Poepp. ex Boiss.) D. M. Moore & H. O. Yates) i znany jest tak¿e pod nazw± synonimiczn± jako Armeria andina Poepp. ex Boiss.

W sk┬│ad kladu wsp├│lnie z zawci┬▒giem pospolitym wchodzi tak┬┐e zawci┬▒g alpejski (A. alpina), tak┬┐e w niekt├│rych uj├¬ciach uwa┬┐any za podgatunek zawci┬▒gu pospolitego (A. maritima subsp. alpina (DC.) P.Silva. Z bada├▒ sekwencji DNA wynika, ┬┐e wyodr├¬bnianie tego taksonu w randze gatunku czyni z A. maritima takson parafiletyczny, bowiem zawci┬▒g alpejski okazuje si├¬ by├Ž siostrzanym dla podgatunku A. maritima subsp. elongata.

Inne gatunki blisko spokrewnione z zawci┬▒giem pospolitym to: zawci┬▒g ba┬│ka├▒ski A. canescens (Host) Boiss., A. bubanii G.H.M.Lawr., A. pubigera (Desf.) Boiss. i A. cariensis Boiss. (syn. A. rumelica Boiss.)

Zasiŕg wystŕpowania:

Zasi├¬g og├│lny gatunku obejmuje g┬│├│wnie wybrze┬┐a Oceanu Arktycznego oraz p├│┬│nocne wybrze┬┐a Pacyfiku i Atlantyku. Poza tym wyst├¬puje on na rozleg┬│ym obszarze Europy ┬Žrodkowej oraz w g├│rach Europy po┬│udniowej. W obr├¬bie zasi├¬gu og├│lnego na r├│┬┐nych obszarach wyst├¬puj┬▒ r├│┬┐ne podgatunki.
A. maritima subsp. maritima – od po┬│udniowych wybrze┬┐y Grenlandii, poprzez wybrze┬┐a Islandii i Wysp Brytyjskich po atlantyckie wybrze┬┐a Europy kontynentalnej od p├│┬│nocno-zachodniej Hiszpanii po Skandynawi├¬[8]. Gatunek podawany z wybrze┬┐a ba┬│tyckiego tak┬┐e w granicach Polski, jednak niekt├│rzy autorzy nie uznaj┬▒ tej informacji za potwierdzon┬▒,
A. maritima subsp. barcensis (Simonk.) P.Silva – endemit rumu├▒ski,
A. maritima subsp. californica (Boiss.) Porsild – wschodnie wybrze┬┐a Ameryki P├│┬│nocnej od Kalifornii na p├│┬│noc, dooko┬│a Alaski, na Aleutach oraz na pacyficznych wybrze┬┐ach Rosji,
A. maritima subsp. elongata (Hoffm.) Bonnier – Islandia i Wyspy Brytyjskie oraz Europa ┬Ârodkowa od Francji po po┬│udniow┬▒ Finlandi├¬ i zachodni┬▒ Rosj├¬. W Polsce takson rozpowszechniony w cz├¬┬Âci zachodniej kraju, coraz rzadszy w kierunku p├│┬│nocno-wschodnim i po┬│udniowo-wschodnim, gdzie zanika,
A. maritima subsp. halleri (Wallr.) Rothm. – Europa od Hiszpanii, przez Francj├¬, Niemcy, do Polski, sk┬▒d znany jest tylko z okolic Olkusza,
A. maritima subsp. interior (Raup) Porsild – stwierdzony tylko przy po┬│udniowych brzegach jeziora Athabaska w Kanadzie,
A. maritima subsp. purpurea (Koch) ├ü.L├Âve & D.L├Âve – relikt glacjalny znany z Alp,
A. maritima subsp. sibirica (Turcz. ex Boiss.) Nyman – podgatunek o zasi├¬gu oko┬│obiegunowym.

Ciekawostki:

Zawci┬▒g pospolity symbolizuje wspó┬│czucie. Stosowany jest podczas uroczysto┬Âci pogrzebowych.

Inne:

Ro┬Âlina ma┬│o wymagaj┬▒ca. Wed┬│ug niektórych ┬╝róde┬│ ca┬│kowicie zimotrwa┬│a, inne wskazuj┬▒ na ni┬┐sz┬▒ odporno┬Â├Ž na mrozy odmian pochodz┬▒cych od podgatunku nominatywnego (nadmorskiego) i konieczno┬Â├Ž okrywania ich zim┬▒ (ro┬Âliny mog┬▒ by├Ž uprawiane do 4 strefy mrozoodporno┬Âci). Dobrze ro┬Ânie na stanowiskach eksponowanych na wiatr i znosi susze. Najlepiej ro┬Ânie na glebach lekkich i suchych oraz w miejscach s┬│onecznych. Zawci┬▒g rozmna┬┐a si├¬ z nasion wysiewanych wiosn┬▒ lub przez podzia┬│ k├¬p przed lub po kwitnieniu. Nasiona przed wysiewem dobrze jest namoczy├Ž przez 8 godzin w ciep┬│ej wodzie. Co kilka lat konieczne jest odm┬│adzanie ro┬Âlin ze wzgl├¬du na os┬│abianie kwitnienia i zamieranie. Usuwanie g┬│┬▒bików z przekwit┬│ymi kwiatostanami stymuluje ro┬Âlin├¬ do ponownego kwitnienia. Przy sadzeniu ro┬Âlin zachowa├Ž nale┬┐y odst├¬p mi├¬dzy nimi 25–30 cm.

Biblioghrafia:

W│aÂciwoÂci

Budowa kwiatka : Korona promienista

Budowa kwiatka : Korona zros┬│op┬│atkowa

Typ Kwiatostanu : G┬│├│wka

Stopie˝ z│o┐enia liÂcia : Prosty

Typy ulistnienia : Zebrane w ró¿yczkê

Kszta│t blaszki liÂcia : R├│wnow┬▒skie

Ogonek liÂcia : Siedz┬▒cy

Kolor : Bia┬│y

Kolor : R├│┬┐owy

Kolor : Wielokolorowy

Okres kwitnienia

Wrzesie├▒ Sierpie├▒ Lipiec Czerwiec

Gatunek leczniczy

RoÂlina skalna

RoÂlina uprawiana

-
RODZINA Caryophyllaceae (go┬╝dzikowate) -iloŠ 36
Melandrium album(Bniec bia┬│y, Lepnica bia┬│a), Stellaria media(Gwiazdnica pospolita), Agrostemma githago(K┬▒kol polny), Spergula arvensis(Sporek polny), Gypsophila muralis(Gips├│wka polna, ┬úyszczec polny), Silene acaulis(Lepnica bez┬│odygowa), Spergularia rubra(Muchotrzew polny), Saponaria officinalis(Mydlnica lekarska), Cerastium arvense(Rogownica polna), Cerastium holosteoides(Rogownica pospolita), Malachium aquaticum, Myosoton aquaticum(Ko┬Âcienica wodna), Stellaria nemorum(Gwiazdnica gajowa), Stellaria holostea(Gwiazdnica wielkokwiatowa), Moehringia trinervia(Mo┬┐ylinek tr├│jnerwowy), Arenaria serpyllifolia(Piaskowiec macierzankowy), Stellaria graminea(Gwiazdnica trawiasta), Silene vulgaris (Lepnica rozd├¬ta), Silene nutans(Lepnica zwis┬│a), Melandrium rubrum Garcke(Bniec czerwony), Lychnis flos-cuculi(Firletka poszarpana), Petrorhagia saxifraga(Go┬╝dzicznik skalnicowy), Dianthus carthusianorum(Go┬╝dzik kartuzek), Dianthus deltoides(Go┬╝dzik kropkowany), Dianthus gratianopolitanus(Go┬╝dzik l┬Âni┬▒cy), Dianthus gratianopolitanu(Go┬╝dzik siny), Dianthus plumarius(Go┬╝dzik postrz├¬piony), Gypsophila repens(┬úyszczec rozes┬│any), Melandrium noctiflorum(Bniec dwudzielny(lepnica nocna)), Armeria maritima(Zawci┬▒g pospolity), Silene baccifera (Wy┬┐pin jagodowy), Myricaria germanica (Wrze┬Ânia pobrze┬┐na┬á ), Rumex aquaticus(Szczaw wodny), Amaranthus retroflexus(Szar┬│at szorstki), Amaranthus lividus(Szar┬│at siny), Spergula morisonii(Sporek wiosenny), Viscaria vulgaris(Sm├│┬│ka pospolita),

Liczba komentarzy 0

Dodaj komentarz.




video 18 2012 08 13 hylaeus spec armeria maritima elongata maennc
Zdjŕcia



RODZINA Caryophyllaceae (go┬╝dzikowate) -iloŠ 36
Melandrium album(Bniec bia┬│y, Lepnica bia┬│a),
Stellaria media(Gwiazdnica pospolita),
Agrostemma githago(K┬▒kol polny),
Spergula arvensis(Sporek polny),
Gypsophila muralis(Gipsówka polna, £yszczec polny),
Silene acaulis(Lepnica bez┬│odygowa),
Spergularia rubra(Muchotrzew polny),
Saponaria officinalis(Mydlnica lekarska),
Cerastium arvense(Rogownica polna),
Cerastium holosteoides(Rogownica pospolita),
Malachium aquaticum, Myosoton aquaticum(Ko┬Âcienica wodna),
Stellaria nemorum(Gwiazdnica gajowa),
Stellaria holostea(Gwiazdnica wielkokwiatowa),
Moehringia trinervia(Mo┬┐ylinek tr├│jnerwowy),
Arenaria serpyllifolia(Piaskowiec macierzankowy),
Stellaria graminea(Gwiazdnica trawiasta),
Silene vulgaris (Lepnica rozdêta),
Silene nutans(Lepnica zwis┬│a),
Melandrium rubrum Garcke(Bniec czerwony),
Lychnis flos-cuculi(Firletka poszarpana),
Petrorhagia saxifraga(Go┬╝dzicznik skalnicowy),
Dianthus carthusianorum(Go┬╝dzik kartuzek),
Dianthus deltoides(Go┬╝dzik kropkowany),
Dianthus gratianopolitanus(Go┬╝dzik l┬Âni┬▒cy),
Dianthus gratianopolitanu(Go┬╝dzik siny),
Dianthus plumarius(Go¼dzik postrzêpiony),
Gypsophila repens(£yszczec rozes³any),
Melandrium noctiflorum(Bniec dwudzielny(lepnica nocna)),
Armeria maritima(Zawci┬▒g pospolity),
Silene baccifera (Wy┬┐pin jagodowy),
Myricaria germanica (Wrze┬Ânia pobrze┬┐na┬á ),
Rumex aquaticus(Szczaw wodny),
Amaranthus retroflexus(Szar┬│at szorstki),
Amaranthus lividus(Szar┬│at siny),
Spergula morisonii(Sporek wiosenny),
Viscaria vulgaris(Sm├│┬│ka pospolita),