Ustawienia|

Wy∂wietlaj zdjÍcia:

WyĚwietlaj zdjÍcia w zak≥adce systematyka:

Wy∂wietlaj systematyka:

Wy∂wietlaj statystyki:

Wy∂wietlaj filmiki Youtube:


Wy∂wietlaj w≥a∂ciwo∂ci ro∂liny:

-budowa kwiatka:
-p≥atki kwiatka:
-typ kwiatostanu:
-stopieŮ zloŅenia li∂cia:
-typ ulistnienia:
-wyglĪd blaszki li∂cia:
-kszta≥t blaszki li∂cia:
-unerwienie blaszki liĚcia:
-wielko∂ś wciÍcia blaszki:
-≥odyga przekrůj:
-ogonek li∂cia:
-prÍciki:
-kolor:
-okres kwitnienia:

Wy∂wietlaj Opis ro∂liny:

-nazewnictwo:
-morfologia:
-biologia i ekologia:
-zastosowanie:
-zmienno∂ś:
-zagroŅenia i ochrona:
-zasiÍg wystepowania:
-ciekawostki:
-inne:
-przypisy:
-bibliografia:

Panel

Osůb online:3
Wy∂wietlaj: zdjÍcia: |systematykÍ: |filmiki youtube: |w≥a∂ciwo∂ci ro∂lin: |Opis ro∂lin:
Goryczka troje¬∂ciowa (Ang: Willow gentian, (Du: Schwalbenwurz-Enzian, £ac: Gentiana asclepiadea)
-
Lipiec Sierpie√Ī Wrzesie√Ī
-

Czy wiesz Ņe?.

-Gentiana to nazwa zwi¬Īzana z królem Gencjuszem (I – II w. p.n.e.), odkrywc¬Ī jej leczniczych dzia¬≥a√Ī w przypadku morowego powietrza.
-Nazwa asclepiadea to nazwa jakiej¬∂ ro¬∂liny pochodz¬Īcej od Asclepiosa – boga sztuki lekarskiej i medyków albo Asklepiadesa – s¬≥awnego staro¬Ņytnego lekarza.
-Przez górali goryczka nazywana bywa „¬∂wiecznikiem”, gdy¬Ņ swoim wygl¬Īdem przypomina nieco kandelabr.
Avatar


Autor : Pacyfka99
2013-04-05
Autor : Pacyfka99 2013-04-05

Domena eukarionty
Królestwo ro¬∂liny
Klad ro¶liny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad ro¶liny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rz¬Īd goryczkowce
Rodzina goryczkowate
Rodzaj goryczka
Gatunek goryczka troje¶ciowa

Nazewnictwo

Goryczka troje¬∂ciowa, g. troje¬∂ciowata (Gentiana asclepiadea L.) – gatunek ro¬∂liny nale¬Ņ¬Īcy do rodziny goryczkowatych. Jeden z najwi√™kszych gatunk√≥w krajowych goryczek.¬†

Przez G√≥rali nazywana by¬≥a ¬∂wiecznikiem (przypomina nieco swoim wygl¬Īdem ¬∂wieczniki ko¬∂cielne).

Nazwa goryczka pochodzi od gorzkich substancji wytwarzanych przez ro¶liny z rodzaju goryczka.

Morfologia:

£odyga
Wzniesiona, czasami ¬≥ukowato zwis¬≥a, g¬≥adka i cienka. Osi¬Īga 1 m wysoko¬∂ci. Pod ziemi¬Ī ro¬∂lina posiada d¬≥ugie, ¬Ņ√≥¬≥tego koloru k¬≥¬Īcze, silnie poskr√™cane.
Li¶cie
D¬≥ugie, szeroko lancetowate lub jajowate, zaokr¬Īglone przy nasadzie, na ko√Īcu zaostrzone, siedz¬Īce. Blaszka li¬∂ciowa z wyra¬ľnie widocznymi nerwami, ca¬≥obrzega. Li¬∂cie normalnie s¬Ī ustawione naprzeciwlegle, ale u ro¬∂lin rosn¬Īcych w cieniu ustawione po jednej tylko, zwr√≥conej do s¬≥o√Īca stronie ro¬∂liny.
Kwiaty
Wyrastaj¬Ī po jednym, lub po dwa w g√≥rnej cz√™¬∂ci ¬≥odygi z k¬Īt√≥w li¬∂ci. Korona o d¬≥ugo¬∂ci ok. 5 cm jest zros¬≥op¬≥atkowa. P¬≥atki korony maj¬Ī barw√™ ciemnolazurow¬Ī, b¬≥√™kitn¬Ī, lub r√≥¬Ņow¬Ī. Czasami (rzadko) zdarzaj¬Ī si√™ okazy o bia¬≥ych kwiatach, zaliczane do formy albiflora. Z zewn√™trznej strony korona jest ja¬∂niejsza ni¬Ņ wewn¬Ītrz i ma pod¬≥u¬Ņne smugi. P¬≥atki w g√≥rnej cz√™¬∂ci korony s¬Ī silnie wywini√™te na zewn¬Ītrz. Kielichy maj¬Ī zros¬≥odzia¬≥kowe z 5 ma¬≥ymi z¬Ībkami. Pr√™ciki o bia¬≥ych pylnikach s¬Ī zro¬∂ni√™te i otaczaj¬Ī szyjk√™ s¬≥upka. S¬≥upek ma p¬≥askie, podzielone na dwie cz√™¬∂ci znami√™.
Owoc
Dwudzielna, pod¬≥u¬Ņna torebka. Zielono ubarwione, okr¬Īg¬≥e nasiona posiadaj¬Ī skrzyde¬≥ka.

Biologia i ekologia:

Rozwój
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do wrze¬∂nia. Przedpr¬Ītne kwiaty zapylane s¬Ī g¬≥√≥wnie przez trzmiele.
Siedlisko
Ro¬∂lina g√≥rska. Ro¬∂nie na obrze¬Ņach las√≥w, na polanach ¬∂r√≥dle¬∂nych, halach g√≥rskich, na piargach, brzegach potok√≥w, w kos√≥wce, pomi√™dzy ska¬≥ami. Jest cz√™stym sk¬≥adnikiem zio¬≥oro¬∂li g√≥rskich. Jest niewymagaj¬Īca – ro¬∂nie na r√≥¬Ņnych typach pod¬≥o¬Ņa, zar√≥wno na wapieniu, jak i na pod¬≥o¬Ņu niewapiennym. W Tatrach dochodzi do wysoko¬∂ci 1900 m n.p.m. Najwy¬Ņsze jej stanowisko znajduje si√™ na Miedzianym. Zwykle tworzy populacje licz¬Īce po kilkaset osobnik√≥w, rzadziej kilka tysi√™cy.
Cechy fitochemiczne
Ro¬∂lina truj¬Īca: ziele zawiera truj¬Īc¬Ī gencjopikryn√™, korzenie truj¬Īce alkaloidy – gencjanin√™ i gencjanidyn√™. U ludzi powoduj¬Ī one przekrwienie b¬≥ony ¬∂luzowej i wzmo¬Ņenie kurczliwo¬∂ci ¬Ņo¬≥¬Īdka, nudno¬∂ci i wymioty. Zwierz√™ta nie jedz¬Ī tej ro¬∂liny, ze wzgl√™du na jej gorzki smak.
Genetyka
Liczba chromosomów 2n= 44

Zastosowanie:

Ro¶lina lecznicza
Surowiec korze√Ī(radix Gentianae(sclepiadeae)).
Sk³adniki chemiczne:gorzkie substancje (gencjopikrozyd ok 2,5%, amarogentynê), alkaloidy (gencjaninê 0,06-0,07%, gencjalutynê), wêglowodany.
Zastosowanie: choroby przewodu pokarmowego, ¬∂rodek polepszaj¬Īcy apetyt i trawienie,
korzenie stosownae s¬Ī jako przyprawa w produkcji piwa, wódek i likierów, zawarte w korzeniu barwniki(gentyzyna) barwi tkaniny na kolor niebieski.(1) 

Stosowana w dawnych czasach przeciwko pogryzieniom i w¬∂ciekli¬ľnie oraz chorobom jamy g√™bowej zwierz¬Īt.

ZagroŅenia i ochrona:

W Polsce gatunek znajduje si√™ pod ¬∂cis¬≥¬Ī ochron¬Ī od 2004 r. Zagro¬Ņenie dla ro¬∂liny stanowi pozyskiwanie w du¬Ņych ilo¬∂ciach jej k¬≥¬Īczy do cel√≥w leczniczych z naturalnych stanowisk.

ZasiÍg wystÍpowania:

Ro¬∂nie w g√≥rach po¬≥udniowej i ¬∂rodkowej Europy, oraz na Kaukazie. W Polsce jest pospolity w ca¬≥ym pa¬∂mie Karpat oraz w Karkonoszach. Spotka√¶ go te¬Ņ mo¬Ņna w G√≥rach ¬¶wi√™tokrzyskich i w okolicach Ojcowa, ale jest tam znacznie bardziej rzadka.

Ciekawostki:

-Gentiana to nazwa zwi¬Īzana z królem Gencjuszem (I – II w. p.n.e.), odkrywc¬Ī jej leczniczych dzia¬≥a√Ī w przypadku morowego powietrza.
-Nazwa asclepiadea to nazwa jakiej¬∂ ro¬∂liny pochodz¬Īcej od Asclepiosa – boga sztuki lekarskiej i medyków albo Asklepiadesa – s¬≥awnego staro¬Ņytnego lekarza.
-Przez górali goryczka nazywana bywa „¬∂wiecznikiem”, gdy¬Ņ swoim wygl¬Īdem przypomina nieco kandelabr.

Przypisy:

Biblioghrafia:

W≥a∂ciwo∂ci

Budowa kwiatka : Korona promienista

Budowa kwiatka : Korona zros³op³atkowa

Budowa kwiatka : Korona dzwonkowata

Budowa p≥atka : Porozcinany g¬≥√™boko

StopieŮ z≥oŅenia li∂cia : Prosty

Typy ulistnienia : Naprzeciwleg³e

WyglĪd blaszki li∂cia : Ca¬≥obrzegi

Kszta≥t blaszki li∂cia : Lancetowate

Kszta≥t blaszki li∂cia : Jajowate

Ogonek li∂cia : Siedz¬Īcy

Kolor : Bia³y

Kolor : Niebieski

Kolor : R√≥¬Ņowy

Okres kwitnienia

Lipiec Sierpie√Ī Wrzesie√Ī

Gatunek pod ochronĪ

Gatunek trujĪcy

Gatunek leczniczy

-

Liczba komentarzy 0

Dodaj komentarz.




Schwalbenwurz-Enzian Gentiana asclepiadea
ZdjÍcia


Wspůlne cechy dla Gentianaceae (goryczkowate)

- Lecznicze
- Korona promista
- Korona zros≥op≥atkowa
- Blaszki li∂cia lancetowate
- Blaszki li∂cia jajowate
- Li∂cie siedzace
- StopieŮ zloŅenia li∂cia prosty
- WyglĪd blaszki li∂cia ca≥obrzegi
- Kolor růŅowy
- Owoce suche, otwierajĪce siÍ torebka
- Liczba p≥atkůw piÍś

W≥a∂ciwo∂ci ro∂liny


Choroby przewodu pokarmowegoBabka zwyczajna, babka wiêksza
Bluszczyk kurdybanek
Goryczka troje¶ciowa
Gorczyca bia³a
Dziewiêæsi³ bez³odygowy
Dyptam jesionolistny
Dziewiêæsi³ pop³ocholistny
Bobrek trójlistkowy
Polepsza apetytGoryczka troje¶ciowa
Poprawia trawienieArcydziêgiel litwor, Dziêgiel litwor
Gorysz pagórkowaty
Gorysz b³otny
Goryczka troje¶ciowa
Gorczyca bia³a
Barszcz zwyczajny
Przeciw w¬∂ciekli¬ľnieGoryczka troje¬∂ciowa
PrzyprawaGoryczka troje¶ciowa

ZwiĪzki ro∂liny


AlkaloidyGoryczka troje¶ciowa
Czerniec gronkowy
Ciemiernik zielony
Farbownik lekarski
Bobrek trójlistkowy
Mak lekarski
Ciemi√™¬Ņyca bia¬≥a
AmarogentynaGoryczka troje¶ciowa
GencjlutynaGoryczka troje¶ciowa
GencjninêGoryczka troje¶ciowa
Bobrek trójlistkowy
GencjopikrozydGoryczka troje¶ciowa
WêglowodanyGoryczka troje¶ciowa
Zwi¬Īzki gorzkieKokornak powojnikowy
Gorysz b³otny
Goryczka troje¶ciowa

RODZINA Gentianaceae (goryczkowate) -ilo∂ś 3
Centaurium erythraea(Centuria pospolita),
Gentiana asclepiadea(Goryczka troje¶ciowa),
Centaurium pulchellum(Centuria nadobna),