Ustawienia|

Wywietlaj zdjcia:

Wywietlaj zdjcia w zakadce systematyka:

Wywietlaj systematyka:

Wywietlaj statystyki:

Wywietlaj filmiki Youtube:


Wywietlaj waciwoci roliny:

-budowa kwiatka:
-patki kwiatka:
-typ kwiatostanu:
-stopie zloenia licia:
-typ ulistnienia:
-wygld blaszki licia:
-ksztat blaszki licia:
-unerwienie blaszki licia:
-wielko wcicia blaszki:
-odyga przekrj:
-ogonek licia:
-prciki:
-kolor:
-okres kwitnienia:

Wywietlaj Opis roliny:

-nazewnictwo:
-morfologia:
-biologia i ekologia:
-zastosowanie:
-zmienno:
-zagroenia i ochrona:
-zasig wystepowania:
-ciekawostki:
-inne:
-przypisy:
-bibliografia:

Panel

Osb online:3
Wywietlaj: zdjcia: |systematyk: |filmiki youtube: |waciwoci rolin: |Opis rolin:
Arnika górska, kupalnik górski (Ang: leopard's bane, wolf's bane, mountain tobacco, (Du: Arnika, ac: Arnica montana)
-
-

Czy wiesz e?.

-Dawniej w Bawarii, w wigiliê ¶w. Jana arnikê wtykano na brzegach pól w celu ochrony przed gradobiciem. Ustawiona w oknie mia³a chroniæ przed uderzeniem pioruna.
-We wczesnym ¶redniowieczu zalecano jako ¶rodek wzmagaj±cy popêd p³ciowy (afrodyzjak).
-Ze wzglêdu na dra¿nienie ¶luzówki nosa stosowana by³a jako tabaka. 
Avatar


Autor : Goslawa
2010-11-24
Autor : Goslawa 2010-11-24

Domena: eukarionty
Królestwo: ro¶liny
Klad: ro¶liny naczyniowe
Klad: Euphyllophyta
Klad: ro¶liny nasienne
Klasa: okrytonasienne
Klad: astrowe
Rz±d: astrowce
Rodzina: astrowate
Podrodzina: Asteroideae
Rodzaj: arnika
Gatunek: arnika górska

Nazewnictwo

Arnika górska (Arnica montana L.), nazwy ludowe; kupalnik górski, pomórnik, pomornik, tranek górski – gatunek ro¶liny z rodziny astrowatych(asteraceae)dawnij nazywane z³o¿one(Compositeae) 

Morfologia:

£odyga
Zielona, krótko omszona, prosta, osi±ga 15-60 cm wysoko¶ci, wyrastaj±ca z krótkiego k³±cza. Na szczycie ³odygi jeden koszyczek i dwa po bokach (rzadziej cztery).£odyga wyprostowana pojedyñcza , odlegle ulistniona.
Li¶cie
Ca³obrzegie lub z±bkowane. Li¶cie odziomkowe zebrane w rozetê, odwrotnie jajowate i wyd³u¿one, bardzo grube, bez ogonków, z nerwem g³ównym wyra¼nie widocznym od spodu blaszki li¶ciowej (piêcio- siedmionerwowe). Li¶cie ³odygowe s± mniejsze, zebrane w 1-3 pary, naprzeciwleg³e, trochê lepkie, 3-nerwowe, siedz±ce, obejmuj±ce ³odygê.
Kwiaty
Z³ocisto¿ó³te lub pomarañczowo¿ó³te, zebrane w koszyczki o ¶rednicy 6-8 cm. Dno koszyczka ow³osione, za¶ jego okrywa gruczo³kowato ow³osiona. Kwiaty ¶rodkowe rurkowate, obup³ciowe, brze¿ne nibyjêzyczkowe o trzech z±bkach, s³upkowe (¿eñskie).
Owoce
Ow³osiona nie³upka o d³. 4–5 mm.
Korzeñ
Liczne, cienkie, brunatne

Okres kwitnienia:
czerwiec (niziny) sierpieñ (góry). 

Biologia i ekologia:

Liczba chromosomów:2n = 38
Wysoko¶æ 20-60 cm
Stanowisko:s³oneczne
gleba:próchnicza zasobna w wilgoæ o odczynie lekko kwa¶nym i obanco¶ci odpowiednij mikroflory

Zastosowanie:

Wprowadzenie w XVIII wieku arniki górskiej do aptek spowodowa³o wzrost jej popularno¶ci w¶ród zielarzy i aptekarzy. Prawdopodobnie niekontrolowany zbiór przyczyni³ siê do jej przetrzebienia. W konsekwencji wziêto j± pod ¶cis³± ochronê. Surowiec zielarski pochodzi z upraw.
Ro¶lina lecznicza:
Surowiec zielarski: koszyczki arniki (Anthodium Arnicae), susz u¿ywany w medycynie, k³±cza (Rhizoma Arnicae).
Sk³ad chemiczny: flawonoidy, laktony seskwiterpenowe (helenalina, dwuhydrohelenalina), trójterpeny, olejek eteryczny, irydoid, fenolokwasy wolne i zwi±zane, aminy, fitosterole.
Dzia³anie: zewnêtrznie na krwiaki, st³uczenia, obrzêki pourazowe, oparzenia, uk±szenia owadów a tak¿e do p³ukania jamy ustnej. Koszyczki kwiatowe maj± liczne substancje czynne o dzia³aniu przeciwzapalnym, przeciwreumatycznym i antyseptycznym. Stosowana wewnêtrznie wzmacnia i uszczelnia ¶ciany naczyñ krwiono¶nych, dzia³a przeciwzakrzepowo oraz poprawia kr±¿enie krwi.
Zbiór i suszenie: surowiec zbiera siê w pocz±tkowym okresie kwitnienia ro¶liny i suszy w warunkach naturalnych.
Chorzy na p³uca nie powinni za¿ywaæ nierozcieñczonej nalewki z arniki. Mog³oby to doprowadziæ do krwotoku w p³ucach, gdy¿ sk³adniki tej ro¶liny dzia³aj± bardzo pobudzaj±co na uk³ad ¿ylny[potrzebne ¼ród³o].
Ro¶lina kosmetyczna. Wyci±g z kwiatów bywa stosowany do produkcji kremów i p³ynów do twarzy.
Ro¶lina ozdobna uprawiana w ogródkach, g³ównie ze wzglêdu na swoje kwiatostany.

Ostrze¿enia: Nie nale¿y przyjmowaæ doustnie razem ze strofantyn± i glikozydami naparstnicy. Arnika górska stosowana wewnêtrznie mo¿e byæ toksyczna nawet przy niewielkich dawkach. Obecnie zio³o to stosuje siê g³ównie zewnêtrznie lub wewnêtrznie w lekach homeopatycznych. 

Zastosowanie: Koszyczek arniki stosuje siê na dwa sposoby.

Wewnêtrznie: p/zapalnie, p/obrzêkowo, moczopêdnie, ¿ó³ciopêdnie, rozkurczowo, poprawiaj±cy kr±¿enie, poprawiaj±cy trawienie.

Zewnêtrznie: p/zapalnie, p/zakrzepowo, p/obrzêkowo, bakteriostatycznie, przyspiesza wch³anianie krwiaków, goj±cy wrzody i oparzenia, stosowany do p³ukania w stanach zapalnych jamy ustnej.

Arnika ma dzia³anie wzmacniaj±ce na ¶cianki naczyñ w³osowatych.

Surowiec zawiera: laktony seskwiterpenowe typu gwajanu (arnikolidy A, B, C, D, helenalinê i jej estry) do 0,3% olejku (g³. sk³adniki :kwasy t³uszczowe, alkany, tymol i jego ester, tymohydrochinon, poliacetyleny), triterpeny(arnidiol, faradiol, taraksasterol i pseudotaraksasterol), flawonoidy do 0,6%(pochodne kwarcetyny i kemferolu), irdoid (lolioid), fenolokwasy wolne i zwi±zane (galusowy, kawowy, chlorogenowy, ferulowy, cynaryna), karotenoidy.(1)

Zagroenia i ochrona:

 Ro¶lina ¶wiat³olubna, ale znosz±ca okresowe zacienienie. Ro¶lina objêta ¶cis³± ochron± gatunkow±. W Czerwonej li¶cie ro¶lin i grzybów Polski jest umieszczona w grupie gatunków nara¿onych na wyginiêcie (kategoria zagro¿enia V)

Zasig wystpowania:

Wystêpowanie:¦rodkowa Europa, Francja, Pireneje, Ba³kany, p³. Skanydnawia na Litwie i Bia³oru¶i
W Polsce wystêpuje w Karpatach, Bieszczadach, Sudetach, na Pomorzu, Suwalszczy¼nie, ¦l±sku.
Wystêpuje na pogórzu, na ni¿u sporadycznie. Najczê¶ciej w piêtrze alpejskim i subalpejskim, na glebach kwa¶nych, do wysoko¶ci 2500 m. Mo¿na j± spotkaæ na polanach le¶nych lub ³±kach.

Ciekawostki:

-Dawniej w Bawarii, w wigiliê ¶w. Jana arnikê wtykano na brzegach pól w celu ochrony przed gradobiciem. Ustawiona w oknie mia³a chroniæ przed uderzeniem pioruna.
-We wczesnym ¶redniowieczu zalecano jako ¶rodek wzmagaj±cy popêd p³ciowy (afrodyzjak).
-Ze wzglêdu na dra¿nienie ¶luzówki nosa stosowana by³a jako tabaka. 

Inne:

Przypisy:

Biblioghrafia:

Waciwoci

Budowa kwiatka : Korona grzbiecista

Budowa kwiatka : Korona promienista

Budowa kwiatka : Kwiat jêzykowaty

Budowa kwiatka : Kwiat rurkowaty

Budowa kwiatka : Kwiaty brze¿ne jêzyczkowate. Kwiaty ¶rodkowe rurkowate

Budowa patka : P³ytko wciêty

Typ Kwiatostanu : Koszyczek

Stopie zoenia licia : Prosty

Typy ulistnienia : Naprzeciwleg³e

Wygld blaszki licia : Ca³obrzegi

Wygld blaszki licia : Z±bkowany

Ksztat blaszki licia : Jajowate

Ksztat blaszki licia : Odwrotnie jajowate

Ksztat blaszki licia : Eliptyczne

Unerwienie blaszki licia : Równoleg³a lub ³ukowata

Ogonek licia : Siedz±cy

Kolor : ¯ó³ty

Kolor : Pomarañczowy

Okres kwitnienia

Czerwiec Lipiec Sierpieñ

Gatunek pod ochron

Gatunek trujcy

Gatunek leczniczy

Stanowisko soneczne

Rolina uprawiana

Hemikryptofit

-
PODRODZINA Asteroideae (astrowe [rurkokwiatowe]) -ilo 63
Achillea millefolium(Krwawnik pospolity), Bellis perennnis(Stokrotka pospolita), Aster amellus(Aster gawêdka), Artemisia vulgaris(Bylica pospolita), Picris hieracioides(Goryczel jastrzêbcowaty), Arctium lappa(£opian wiêkszy), Arctium tomentosum(£opian pajêczynowaty), Solidago canadiensis(Naw³oæ kanadyjska), Solidago gigantea(Naw³oæ olbrzymia(pó¼na)), bifidum(Jastrzêbiec siny), Sonchus oleraceus(Mlecz zwyczajny), Senecio vulgaris(Starzec zwyczajny), Solidago virgaurea(Naw³oæ pospolita), Tussilago farfara(Podbia³ pospolity), Erigeron canadensis(Przymiotno kanadyjskie (Konyza kanadyjska)), Lycopsis arvensis(Krzywoszyj polny), Matricaria inodora(Maruna bezwonna), Matricaria chamomilla(Rumianek pospolity), Galinsoga parviflora cav.(¯ó³tlica drobnokwiatowa), Centaurea cyanus(Chaber b³awatek), Cirsium arvense(Ostro¿eñ polny), Anthemis arvensis(Rumian polny), Centaurea rhenana(Chaber nadreñski), Carduus acanthoides(Oset nastroszony), Cirsium vulgare(Ostro¿eñ lancetowaty), Eupatorium cannabinum(Sadziec konopiasty), Centaurea jacea(Chaber ³±kowy), Centaurea scabiosa(Chaber driakiewnik), Galinsoga ciliata(¯ó³tlica ow³osiona), Hieracium umbellatum(Jastrzêbiec baldaszkowaty), Tragopogon pratensis(Kozibród ³±kowy), Lapsana communis(£oczyga pospolita), Inula britannica(Oman ³±kowy), Mycelis muralis(Sa³atnik le¶ny), Senecio jacobaea(Starzec jakubek), Senecio vernalis(Starzec wiosenny), Chamomilla suaveolens (Matricaria discoidea)(Rumianek bezpromieniowy), Helichrysum arenarium(Kocanki piaskowe), Arnica montana(Arnika górska, kupalnik górski), Ambrosia psilostachya(Ambrozja zachodnia ), Tanacetum vulgare(Wrotycz pospolity), Calendula officinalis(Nagietek lekarski), Petasites albus(Lepiê¿nik bia³y), Artemisia absinthium(Bylica pio³un), Erigeron ramosus Walters(Przymiotno ga³êziaste), Helianthus tuberosus(S³onecznik bulwiasty), Artemisia campestris(Bylica polna), Carlina acaulis(Dziewiêæsi³ bez³odygowy), Carlina onopordifolia(Dziewiêæsi³ pop³ocholistny), Leucanthemum waldsteinii(Jastrun okr±g³olistny), Achillea ptarmica(Krwawnik kichawiec), Echinops sphaerocephalus(Przegorzan kulisty), Artemisia annua(Bylica roczna), Scorzonera purpurea(Wê¿ymord stepowy), Antennaria dioica (Ukwap dwupienny), Bidens tripartita(Uczep trójlistkowy), Leontopodium alpinum(Szarotka alpejska), Gnaphalium sylvaticum(Szarota le¶na), Gnaphalium uliginosum(Szarota b³otna), Senecio fuchsi(Starzec Fuchsa), Helianthus annuus(S³onecznik zwyczajny), Serratula tinctoria(Sierpik barwierski), Aposeris foetida(Sa³atnica le¶na),

Liczba komentarzy 0

Dodaj komentarz.




Arnica herb, Arnica montana
Zdjcia


Waciwoci roliny


Choroby jamy ustnejArnika górska, kupalnik górski
Dzia³anie antyseptyczneArnika górska, kupalnik górski
Bodziszek cuchn±cy
Kokoryczka wielokwiatowa
Biedrzeniec wielki
Brzoza brodawkowata
Brzoza omszona
Dzia³anie odka¿aj±ceArnika górska, kupalnik górski
Buk zwyczajny
Brzoza omszona
OpuchniêciaArnika górska, kupalnik górski
Pobudza ukrwienieArnika górska, kupalnik górski
PrzeciwzapalneArnika górska, kupalnik górski
Babka lancetowata, babka w±skolistna
Babka zwyczajna, babka wiêksza
Bluszczyk kurdybanek
Gorczyca bia³a
Przy¶piesza gojenieArnika górska, kupalnik górski
U³atwia wch³anianie wybroczynArnika górska, kupalnik górski
Zmniejsza bóle artretyczneArnika górska, kupalnik górski
Chrzan pospolity

Zwizki roliny


AlkanyArnika górska, kupalnik górski
AminyArnika górska, kupalnik górski
Fenelokwas chlorogenowyArcydziêgiel litwor, Dziêgiel litwor
Arnika górska, kupalnik górski
Fenelokwas kawowyArcydziêgiel litwor, Dziêgiel litwor
Arnika górska, kupalnik górski
Fenolokwas cynarynaArnika górska, kupalnik górski
Arnika górska, kupalnik górski
Fenolokwas cynarynaArnika górska, kupalnik górski
Arnika górska, kupalnik górski
Fenolokwas ferulowyArnika górska, kupalnik górski
Fenolokwas galusowyArnika górska, kupalnik górski
Fenolokwasy wolneArnika górska, kupalnik górski
Fenolokwasy zwi±zaneArnika górska, kupalnik górski
FitosteroleArnika górska, kupalnik górski
FlawonoidyArnika górska, kupalnik górski
Babka lancetowata, babka w±skolistna
Babka zwyczajna, babka wiêksza
Bieluñ dziêdzierzawa
Bodziszek cuchn±cy
Kokornak powojnikowy
Grzybieñ bia³y
Fio³ek trójbarwny
Chmiel zwyczajny
Fio³ek wonny
Podbia³ pospolity
Fenku³ w³oski(koper w³oski)
Farbownik lekarski
Czy¶cica storzyszek
Barwinek pospolity
Bez czarny
Bobrek trójlistkowy
Brzoza brodawkowata
Brzoza omszona
Mak lekarski
HelenalinaArnika górska, kupalnik górski
IrydoidArnika górska, kupalnik górski
Bobrek trójlistkowy
KarotenoidyArnika górska, kupalnik górski
Fio³ek trójbarwny
Kwasy t³uszczoweArnika górska, kupalnik górski
Laktony seskwiterpenowe dwuhydrohelenalinaArnika górska, kupalnik górski
Laktony seskwiterpenowe helenalinaArnika górska, kupalnik górski
laktony seskwiterpenowe typu gwajanu (arnikolidy A, B, C, D, helenalinê i jej estry)Arnika górska, kupalnik górski
Olejek eterycznyArnika górska, kupalnik górski
Pochodne kemferoluArnika górska, kupalnik górski
Bodziszek cuchn±cy
Grzybieñ bia³y
Bez czarny
Bobrek trójlistkowy
Pochodne kwarcetynyArnika górska, kupalnik górski
Bodziszek cuchn±cy
Grzybieñ bia³y
Chmiel zwyczajny
Fio³ek wonny
Fenku³ w³oski(koper w³oski)
Bobrek trójlistkowy
Brzoza brodawkowata
Brzoza omszona
PoliacetylenyArnika górska, kupalnik górski
Dziewiêæsi³ bez³odygowy
Dziewiêæsi³ pop³ocholistny
TrójterpenyArnika górska, kupalnik górski
Gorysz pagórkowaty
Chmiel zwyczajny
Podbia³ pospolity
TymohydrochinonArnika górska, kupalnik górski
Tymol i jego ester,Arnika górska, kupalnik górski

PODRODZINA Asteroideae (astrowe [rurkokwiatowe]) -ilo 63
Achillea millefolium(Krwawnik pospolity),
Bellis perennnis(Stokrotka pospolita),
Aster amellus(Aster gawêdka),
Artemisia vulgaris(Bylica pospolita),
Picris hieracioides(Goryczel jastrzêbcowaty),
Arctium lappa(£opian wiêkszy),
Arctium tomentosum(£opian pajêczynowaty),
Solidago canadiensis(Naw³oæ kanadyjska),
Solidago gigantea(Naw³oæ olbrzymia(pó¼na)),
bifidum(Jastrzêbiec siny),
Sonchus oleraceus(Mlecz zwyczajny),
Senecio vulgaris(Starzec zwyczajny),
Solidago virgaurea(Naw³oæ pospolita),
Tussilago farfara(Podbia³ pospolity),
Erigeron canadensis(Przymiotno kanadyjskie (Konyza kanadyjska)),
Lycopsis arvensis(Krzywoszyj polny),
Matricaria inodora(Maruna bezwonna),
Matricaria chamomilla(Rumianek pospolity),
Galinsoga parviflora cav.(¯ó³tlica drobnokwiatowa),
Centaurea cyanus(Chaber b³awatek),
Cirsium arvense(Ostro¿eñ polny),
Anthemis arvensis(Rumian polny),
Centaurea rhenana(Chaber nadreñski),
Carduus acanthoides(Oset nastroszony),
Cirsium vulgare(Ostro¿eñ lancetowaty),
Eupatorium cannabinum(Sadziec konopiasty),
Centaurea jacea(Chaber ³±kowy),
Centaurea scabiosa(Chaber driakiewnik),
Galinsoga ciliata(¯ó³tlica ow³osiona),
Hieracium umbellatum(Jastrzêbiec baldaszkowaty),
Tragopogon pratensis(Kozibród ³±kowy),
Lapsana communis(£oczyga pospolita),
Inula britannica(Oman ³±kowy),
Mycelis muralis(Sa³atnik le¶ny),
Senecio jacobaea(Starzec jakubek),
Senecio vernalis(Starzec wiosenny),
Chamomilla suaveolens (Matricaria discoidea)(Rumianek bezpromieniowy),
Helichrysum arenarium(Kocanki piaskowe),
Arnica montana(Arnika górska, kupalnik górski),
Ambrosia psilostachya(Ambrozja zachodnia ),
Tanacetum vulgare(Wrotycz pospolity),
Calendula officinalis(Nagietek lekarski),
Petasites albus(Lepiê¿nik bia³y),
Artemisia absinthium(Bylica pio³un),
Erigeron ramosus Walters(Przymiotno ga³êziaste),
Helianthus tuberosus(S³onecznik bulwiasty),
Artemisia campestris(Bylica polna),
Carlina acaulis(Dziewiêæsi³ bez³odygowy),
Carlina onopordifolia(Dziewiêæsi³ pop³ocholistny),
Leucanthemum waldsteinii(Jastrun okr±g³olistny),
Achillea ptarmica(Krwawnik kichawiec),
Echinops sphaerocephalus(Przegorzan kulisty),
Artemisia annua(Bylica roczna),
Scorzonera purpurea(Wê¿ymord stepowy),
Antennaria dioica (Ukwap dwupienny),
Bidens tripartita(Uczep trójlistkowy),
Leontopodium alpinum(Szarotka alpejska),
Gnaphalium sylvaticum(Szarota le¶na),
Gnaphalium uliginosum(Szarota b³otna),
Senecio fuchsi(Starzec Fuchsa),
Helianthus annuus(S³onecznik zwyczajny),
Serratula tinctoria(Sierpik barwierski),
Aposeris foetida(Sa³atnica le¶na),