Ustawienia|

Wywietlaj zdjcia:

Wywietlaj zdjcia w zakadce systematyka:

Wywietlaj systematyka:

Wywietlaj statystyki:

Wywietlaj filmiki Youtube:


Wywietlaj waciwoci roliny:

-budowa kwiatka:
-patki kwiatka:
-typ kwiatostanu:
-stopie zloenia licia:
-typ ulistnienia:
-wygld blaszki licia:
-ksztat blaszki licia:
-unerwienie blaszki licia:
-wielko wcicia blaszki:
-odyga przekrj:
-ogonek licia:
-prciki:
-kolor:
-okres kwitnienia:

Wywietlaj Opis roliny:

-nazewnictwo:
-morfologia:
-biologia i ekologia:
-zastosowanie:
-zmienno:
-zagroenia i ochrona:
-zasig wystepowania:
-ciekawostki:
-inne:
-przypisy:
-bibliografia:

Panel

Osb online:1
Wywietlaj: zdjcia: |systematyk: |filmiki youtube: |waciwoci rolin: |Opis rolin:
Czy¶ciec b³otny (Ang: Marsh Woundwort, (Du: Sumpf-Ziest, ac: Stachys palustris)
-
-
Avatar


Autor : Goslawa
2010-04-28
Autor : Goslawa 2010-04-28

Domena: eukarionty
Królestwo: ro¶liny
Klad: ro¶liny naczyniowe
Klad: Euphyllophyta
Klad: ro¶liny nasienne
Klasa: okrytonasienne
Klad: astrowe
Rz±d: jasnotowce
Rodzina: jasnotowate
Rodzaj: czy¶ciec
Gatunek: czy¶ciec b³otny

Nazewnictwo


Czy¶ciec b³otny (Stachys palustris L.) – gatunek ro¶liny nale¿±cy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). 


Morfologia:

£odyga
Wzniesiona, pojedyncza, sztywna, pokryta w³oskami zwróconymi do do³u, o wysoko¶ci do 30–80 cm. Posiada k³±cze i bulwiaste roz³ogi zwykle niega³êzista.
Li¶cie
Ulistnienie nakrzy¿leg³e, dolne li¶cie krótkoogonkowe, górne siedz±ce nieco obejmuj±ce ³odygê. Blaszka li¶ciowa ma kszta³t pod³u¿ny, zaostrzony w nasadzie p³ytko serocwate lub zaokr±glone, o drobno pi³kowanym brzegu. S± krótko ow³osione.
Kwiaty
Zebrane w grona na szczytach ³odyg, z³o¿one z 4–10 nibyokó³ków, osadzonych w k±tach zielonych, równow±skich podsadek. Kwiaty liliowopurpurowe o d³ugo¶ci do 2 cm, dwuwargowe. Dolna warga jest ciemniejsza. Rurka korony posiada wewn±trz pier¶cieñ w³osków. Kwitnie od lipca do wrze¶nia, jest owadopylna i samopylna.
Owoce
Roz³upnia. Nasiona ciemnobrunatne i po³yskuj±ce (orzeszki), roznoszone s± przez wiatr (anemochoria), lub zwierzêta (endozoochoria – nasiona niestrawione przechodz± przez uk³ad pokarmowy).

Biologia i ekologia:

Bylina niezdrewnia³a o d³ugim, podziemnym k³±czu zawieraj±cym po dwa oczka (p±ki) ¶pi±ce w ka¿dym wê¼le i roz³ogach rozrastaj±cych siê tu¿ pod powierzchni± gruntu[8]. Na koñcach roz³ogów jesieni± tworz± siê miêsiste i segmentowane bulwy pêdowe osi±gaj±ce kilka cm d³ugo¶ci i do 0,5–1,5 cm ¶rednicy[

Zastosowanie:

Dawniej gatunek ten wykorzystywany by³ jako ro¶lina jadalna, paszowa i lecznicza.

Zmiennos:

Tworzy mieszañce z czy¶æcem le¶nym i czy¶æcem kosmatym. 

Zasig wystpowania:

Wystêpuje niemal w ca³ej Europie i na obszarach Azji o klimacie umiarkowanym. W Azji Wschodniej i w Ameryce Pó³nocnej wystêpuj± blisko spokrewnione gatunki w³±czane czasem w randze podgatunków do Stachys palustris sensu lato. Czy¶ciec b³otny ro¶nie na siedliskach podmok³ych w ró¿nych zbiorowiskach ro¶linnych oraz jako chwast w¶ród ro¶lin okopowych.
Gatunek w w±skim ujêciu systematycznym Stachys palustris sensu stricto wystêpuje w strefie klimatu umiarkowanego w Europie i Azji. Jest pospolity niemal na ca³ym kontynencie europejskim, brak go tylko na Islandii i w po³udniowej czê¶ci Pó³wyspu Apeniñskiego, na rozproszonych stanowiskach spotykany jest na Pó³wyspie Iberyjskim i na pó³nocnych krañcach kontynentu. W Azji ro¶nie w czê¶ci ¶rodkowej i pó³nocnej, siêgaj±c do Syberii na wschodzie. Granica po³udniowa biegnie przez Mongoliê, chiñski region Sinciang, pó³nocny Pakistan i Iran oraz przez rejon Kaukazu. Nieliczne stanowiska znajduj± siê tak¿e w Azji Mniejszej[3][4]. Jako ro¶lina zawleczona i inwazyjna wystêpuje we wschodniej Kanadzie i w pó³nocno-wschodnich Stanach Zjednoczonych[5].

W Polsce jest to gatunek pospolity niemal na ca³ym obszarze, tylko w górach wystêpuje rzadziej, sporadycznie przekraczaj±c wysoko¶æ 1000 m n.p.m.[6]

Niewiele wiadomo o zmianach w rozmieszczeniu i zasobach gatunku[5]. Regulacja brzegów cieków oraz melioracje odwadniaj±ce zmniejszaj± area³ jego siedlisk[7], z drugiej jednak strony rozprzestrzenia siê wzd³u¿ rowów i kana³ów[5].

Biblioghrafia:

Waciwoci

Budowa kwiatka : Korona grzbiecista

Budowa kwiatka : Korona promienista

Budowa kwiatka : Korona zros³op³atkowa

Budowa kwiatka : Kwiat wargowy

Typ Kwiatostanu : K³os

Typ Kwiatostanu : Nibyokó³ek

Stopie zoenia licia : Prosty

Typy ulistnienia : Naprzeciwleg³e

Typy ulistnienia : Nakrzy¿leg³e

Wygld blaszki licia : Karbowany

Wygld blaszki licia : Pi³kowany

Ksztat blaszki licia : Lancetowate

Unerwienie blaszki licia : Pierzasta

odyga przekrj : Czterokanciasta

Ogonek licia : Siedz±cy

Ogonek licia : Na ogonku

Kolor : Fioletowy

Okres kwitnienia

Lipiec Sierpieñ Wrzesieñ

Gatunek jadalny

Gatunek leczniczy

Rolina uprawiana

Geofit

-
RODZINA Lamiaceae (jasnotowate) -ilo 55
Ballota nigra(Mierznica czarna), Lamium purpureum(Jasnota purpurowa), Stachys recta(Czy¶ciec prosty), Lamium amplexicaule(Jasnota ró¿owa), Stachys palustris(Czy¶ciec b³otny), Stachys sylvatica(Czy¶ciec le¶ny), Stachys arvensis(Czy¶ciec polny), Stachys annua(Czy¶ciec roczny), Galeopsis tetrahit(Poziewnik szorstki), Mentha aquatica(Miêta nadwodna), Thymus serphyllum(Macierzanka piaskowa), Galeopsis pubescens(Poziewnik miêkkow³osy), Leonurus cardiaca(Serdecznik pospolity), Lamium maculatum(Jasnota plamista), Lamium album(Jasnota bia³a), Glechoma hederacea(Bluszczyk kurdybanek), Lamiastrum galeobdolon, Galeobdolon luteum(Gajowiec ¿ó³ty), Origanum vulgare(Lebiodka pospolita), Prunella vulgaris(G³owienka pospolita), Betonica officinalis (Bukwica zwyczajna), Acinos arvensis(Czy¶cica drobnokwiatowa), Salvia glutinosa(Sza³wia lepka), Ajuga genevensis(D±brówka kosmata (D. genewska)), Scutellaria hastifolia(Tarczyca oszczepowata), Scutellaria galericulata(Tarczyca pospolita), Chaiturus marrubiastrum (Szczeciogon szantowaty), Marrubium vulgare(Szanta zwyczajna), Salvia splendens(Sza³wia b³yszcz±ca, sza³wia ogrodowa ), Hyssopus officinalis(Hyzop lekarski), Clinopodium vulgare(Czy¶cica storzyszek), Nepeta cataria(Kocimiêtka w³a¶ciwa), Nepeta pannonica(Kocimiêtka naga), Nepeta mussinii(Kocimiêtka Mussina), Lavandula angustifolia(Lawenda w±skolistna), Thymus pulegioides(Macierzanka zwyczajna), Thymus praecox(Macierzanka wczesna), Thymus kosteleckyanus, T. pannonicus(Macierzanka pannoñska), Thymus carpaticus(Macierzanka karpacka), Thymus alpestris(Macierzanka halna), Nepeta grandiflora(Kocimiêtka wielkokwiatowa), Ajuga reptans(D±brówka roz³ogowa), Prunella grandiflora(G³owienka wielkokwiatowa), Lycopus europaeus(Karbieniec pospolity), (Zagorza³ek pó¼ny), Orobanche flava(Zaraza ¿ó³ta), Orobanche lutea(Zaraza czerwonawa), Verbena officinalis(Werbena pospolita), Pinguicula vulgaris(T³ustosz pospolity), Pinguicula alpina(T³ustosz alpejski ), Euphrasia rostkoviana(¦wietlik ³±kowy), Rhinanthus alectorolophus(Szelê¿nik w³ochaty), Rhinanthus serotinus(Szelê¿nik wiêkszy), Rhinanthus minor(Szelê¿nik mniejszy), Salvia verticillata(Sza³wia okrêgowa), Salvia pratensis(Sza³wia ³±kowa),

Liczba komentarzy 0

Dodaj komentarz.




Czyściec błotny
Zdjcia



RODZINA Lamiaceae (jasnotowate) -ilo 55
Ballota nigra(Mierznica czarna),
Lamium purpureum(Jasnota purpurowa),
Stachys recta(Czy¶ciec prosty),
Lamium amplexicaule(Jasnota ró¿owa),
Stachys palustris(Czy¶ciec b³otny),
Stachys sylvatica(Czy¶ciec le¶ny),
Stachys arvensis(Czy¶ciec polny),
Stachys annua(Czy¶ciec roczny),
Galeopsis tetrahit(Poziewnik szorstki),
Mentha aquatica(Miêta nadwodna),
Thymus serphyllum(Macierzanka piaskowa),
Galeopsis pubescens(Poziewnik miêkkow³osy),
Leonurus cardiaca(Serdecznik pospolity),
Lamium maculatum(Jasnota plamista),
Lamium album(Jasnota bia³a),
Glechoma hederacea(Bluszczyk kurdybanek),
Lamiastrum galeobdolon, Galeobdolon luteum(Gajowiec ¿ó³ty),
Origanum vulgare(Lebiodka pospolita),
Prunella vulgaris(G³owienka pospolita),
Betonica officinalis (Bukwica zwyczajna),
Acinos arvensis(Czy¶cica drobnokwiatowa),
Salvia glutinosa(Sza³wia lepka),
Ajuga genevensis(D±brówka kosmata (D. genewska)),
Scutellaria hastifolia(Tarczyca oszczepowata),
Scutellaria galericulata(Tarczyca pospolita),
Chaiturus marrubiastrum (Szczeciogon szantowaty),
Marrubium vulgare(Szanta zwyczajna),
Salvia splendens(Sza³wia b³yszcz±ca, sza³wia ogrodowa ),
Hyssopus officinalis(Hyzop lekarski),
Clinopodium vulgare(Czy¶cica storzyszek),
Nepeta cataria(Kocimiêtka w³a¶ciwa),
Nepeta pannonica(Kocimiêtka naga),
Nepeta mussinii(Kocimiêtka Mussina),
Lavandula angustifolia(Lawenda w±skolistna),
Thymus pulegioides(Macierzanka zwyczajna),
Thymus praecox(Macierzanka wczesna),
Thymus kosteleckyanus, T. pannonicus(Macierzanka pannoñska),
Thymus carpaticus(Macierzanka karpacka),
Thymus alpestris(Macierzanka halna),
Nepeta grandiflora(Kocimiêtka wielkokwiatowa),
Ajuga reptans(D±brówka roz³ogowa),
Prunella grandiflora(G³owienka wielkokwiatowa),
Lycopus europaeus(Karbieniec pospolity),
(Zagorza³ek pó¼ny),
Orobanche flava(Zaraza ¿ó³ta),
Orobanche lutea(Zaraza czerwonawa),
Verbena officinalis(Werbena pospolita),
Pinguicula vulgaris(T³ustosz pospolity),
Pinguicula alpina(T³ustosz alpejski ),
Euphrasia rostkoviana(¦wietlik ³±kowy),
Rhinanthus alectorolophus(Szelê¿nik w³ochaty),
Rhinanthus serotinus(Szelê¿nik wiêkszy),
Rhinanthus minor(Szelê¿nik mniejszy),
Salvia verticillata(Sza³wia okrêgowa),
Salvia pratensis(Sza³wia ³±kowa),